13:23 19 სექტემბერი 2020
პირდაპირი ეთერი
  • EUR3.8057
  • 100 RUB4.2817
  • USD3.2140
მსოფლიოში
მოკლე ბმულის მიღება
მსოფლიო და მეცნიერება (493)
14110

მეცნიერებმა არაერთი კვლევა ჩაატარეს და დაადგინეს, რომ ამ მიკროელემენტის დამატება სასმელ წყალში საგრძნობლად ამცირებს აგრესიისა და დანაშაულების დონეს.

თბილისი, 5 აგვისტო — Sputnik. მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნის მეცნიერებმა ექსპერიმენტების საფუძველზე დაადგინეს, რომ იმ რეგიონებში, სადაც სასმელ წყალში ლითიუმის დონე მაღალია, იქ დანაშაულის, აგრესიისა თუ სუიციდების შემთხვევები ნაკლებად ხდება.

1980-იანი წლების ბოლოს ამერიკელმა ექსპერტებმა ტეხასის 27 ოლქში სასმელი წყლის შემადგენლობა შეისწავლეს. ანალიზმა აჩვენა, რომ ისეთ ადგილებში, სადაც ონკანის წყალში ლითიუმის შემცველობა მაღალი იყო, ბევრად ნაკლები თვითმკვლელობები, მკვლელობები, ძარცვები და დაპატიმრებები ფიქსირდებოდა. 

იგივეს ადასტურებს სხვა კვლევებიც ლითიუმის დადებითი ეფექტების შესახებ აგრესიის ან სუიციდისკენ მიდრეკილ პაციენტებში. თუმცა უნდა აღინიშნოს, რომ ეს პაციენტები მაღალი დოზით იღებდნენ ამ მიკროელემენტს — მინიმუმ 200 მილიგრამს დღეში.

ჯერ კიდევ 1994 წელს კალიფორნიის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ დღეში 400 მიკროგრამი (0.4 მილიგრამი) ლითიუმიც კი მნიშვნელოვნად აუმჯობესებს ადამიანის ფსიქიკურ მდგომარეობას. ოთხკვირიანი კურსის დასრულების შემდეგ ყოფილი ნარკომანები და ძალადობისკენ მიდრეკილი ადამიანები მშვიდდებოდნენ და აგრესიას აღარ ავლენდნენ. 

გამოდის, რომ ამ მიკროელემენტმა ონკანის წყლის მეშვეობით შეიძლება გავლენა მოახდინოს ძალადობის დონეზე გარკვეულ რაიონსა თუ მთელ ქალაქში.

აღნიშნული ჰიპოთეზა გარკვეულწილად დაადასტურეს იაპონელმა მეცნიერებმაც. მათ ოიტას პრეფექტურის 18 მუნიციპალიტეტში (მოსახლეობა – დაახლოებით 1 მილიონი) აიღეს წყლის ანალიზი, შემდეგ კი მონაცემები ამ რეგიონებში თვითმკვლელობების რაოდენობას შეადარეს.

აღმოჩნდა, რომ ლითიუმის შედარებით დაბალი კონცენტრაციაც კი (0.7-დან 59 მიკროგრამამდე ლიტრზე) ამცირებდა სუიციდების რაოდენობას. მკვლევარების აზრით, ესოდენ დაბალი დოზების დადებითი ეფექტი, სავარაუდოდ, უკავშირდებოდა ლითიუმიანი წყლის მრავალი წლის განმავლობაში მუდმივ გამოყენებას.

მსგავს დასკვნებამდე მივიდნენ ავსტრიელი სპეციალისტებიც. მათ ყურადღება მიაქციეს იმ ფაქტს, რომ ქვეყნის იმ რეგიონებში, სადაც ონკანის წყალში ლითიუმის მაღალი კონცენტრაცია იყო, თვითმკვლელობები ბევრად ნაკლებად ხდებოდა.

გარდა ამისა, როგორც დანიელი მეცნიერები ირწმუნებიან, სასმელ წყალში ლითიუმის მიკროდოზას ალცჰეიმერის დაავადებისგან და დემენციის სხვა ფორმებისგან დაცვა შეუძლია. სწავლულებმა 800 ათასი ადამიანის შესახებ მონაცემები გაანალიზეს და ასევე შეისწავლეს დანიის 151 წყალმომარაგების სადგურიდან აღებული წყლის ნიმუშები. ამის შემდეგ ისინი შეეცადნენ გაერკვიათ, თუ როგორ მოქმედებდა ლითიუმი ასაკობრივ ჭკუასუსტობაზე (ხანდაზმულთა დემენცია). კვლევამ 74 ათასი ადამიანი მოიცვა. 

აღმოჩნდა, რომ ამ მიკროელემენტის მაღალი კონცენტრაცია ამცირებს დემენციის რისკს, ხოლო საშუალო – პირიქით, ზრდის. ანუ ერთ ლიტრ წყალზე 5.1-10 მიკროგრამი ლითიუმის ყოველდღიური მოხმარება ხანდაზმულთა დემენციის ალბათობას 22%-ით ზრდიდა, ხოლო ლიტრ წყალზე ლითიუმის 15 მიკროგრამი ან მეტი რისკს 17%-ით ამცირებდა.

თუმცა ნაშრომის ავტორების აზრით, ალცჰეიმერის დაავადების პროფილაქტიკისთვის სასმელ წყალში ლითიუმის დამატება ნაადრევია, ვინაიდან ჯერჯერობით მაინც უცნობია, რომელი კონცენტრაციის გამოყენებაა საჭირო.

2017 წელს მეცნიერთა საერთაშორისო ჯგუფმა 3.7 მილიონი ადამიანის მონაცემები შეისწავლა. ეს მონაცემები ონკანის წყლიდან აღებულ სინჯებში ლითიუმის კონცენტრაციას შეადარეს და... რეგიონში ძალადობის დონესთან კორელაცია ვერ აღმოაჩინეს. მკვლევარებმა გააკეთეს ფრთხილი დასკვნა: თუ ლიტრ წყალში ლითიუმი 31 მიკროგრამზე ნაკლებია, მაშინ მას არანაირი გავლენა არ აქვს აგრესიაზე, დანაშაულსა და თვითმკვლელობაზე.

მაგრამ სამი წლის შემდეგ ბრიტანელმა ექსპერტებმა საპირისპირო შედეგები მიიღეს. მათ გაანალიზეს ცხრა ნაშრომი, რომელთა ავტორებიც ამ საკითხზე რამდენიმე წლის განმავლობაში მუშაობდნენ დიდ ბრიტანეთში, აშშ-ში, ავსტრიაში, საბერძნეთში, იაპონიასა და ლიეტუვაში — კვლევა 1286 დასახლებულ პუნქტს მოიცავდა. გაირკვა, რომ წყალში ლითიუმის მაღალი ბუნებრივი შემცველობა ნამდვილად ამცირებს თვითმკვლელობების რისკს და ეს ტიპიურია როგორც ქალებისთვის, ისევე მამაკაცებისთვის.

მიუხედავად ამისა, მეცნიერები აღნიშნავენ, რომ მიზეზ-შედეგობრივ კავშირზე ლაპარაკი ჯერ კიდევ ნაადრევია — საჭიროა დამატებითი კვლევები და მხოლოდ ამ პირობებში ექნება აზრი სასმელ წყალში ლითიუმის მიზანმიმართულად დამატების შესახებ საკითხის განხილვას.

თემები:
მსოფლიო და მეცნიერება (493)

მთავარი თემები