https://sputnik-georgia.com/20260924/sua-derefnis-ganvitareba-sesazleblobebi-da-riskebi-saqartvelostvis-300796633.html
„შუა დერეფნის“ განვითარება - შესაძლებლობები და რისკები საქართველოსთვის
„შუა დერეფნის“ განვითარება - შესაძლებლობები და რისკები საქართველოსთვის
Sputnik საქართველო
საქართველოს სატრანზიტო ჰაბის მზარდი როლი ჩინეთის, ევროკავშირისა და შეერთებული შტატების ყურადღებას იპყრობს. შეძლებს თუ არა თბილისი ისარგებლოს კონკურენციით ამ... 24.09.2026-ს, Sputnik საქართველო
2026-09-24T21:38+0400
2026-09-24T21:38+0400
2026-09-24T21:38+0400
ჩინეთი
ევროპა
საქართველო
საქართველოს ეკონომიკა
ეკონომიკა
https://cdnn1.img.sputnik-georgia.com/img/07e9/0b/12/295842380_0:374:2921:2017_1920x0_80_0_0_5ff9c55eb477aa7fb05c903bfd71e780.jpg
ამაზე Sputnik-საქართველოსთან ინტერვიუში ისაუბრა რუსეთის ფედერაციის მთავრობასთან არსებული საფინანსო უნივერსიტეტის ექსპერტმა რუსლან საფაროვმა.„შუა დერეფანი“, რომელიც ჩინეთსა და ევროპას ცენტრალური აზიისა და სამხრეთ კავკასიის გავლით აკავშირებს, რუსეთსა და ირანთან დაკავშირებული დაძაბულობის ფონზე სულ უფრო დიდ მნიშვნელობას იძენს. საქართველოსთვის ეს საერთაშორისო ვაჭრობაში პოზიციების გაძლიერების შესაძლებლობას წარმოადგენს. თუმცა, ტვირთნაკადების ზრდას თან ახლავს ქვეყნის მიმართ გაზრდილი პოლიტიკური ინტერესიც.საფაროვის თქმით, საქართველოს გეოგრაფიული მდებარეობა მას ევრაზიული ლოგისტიკის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვან რგოლად აქცევს. ეს ერთდროულად უპირატესობაცაა და გამოწვევაც: რაც უფრო მნიშვნელოვანია მარშრუტი, მით უფრო დიდია მსხვილი სახელმწიფოების დაინტერესება იმით, თუ როგორ იმუშავებს ის და ვისთან დაამყარებს ურთიერთობებს თბილისი.რატომ არის ეს დერეფანი მნიშვნელოვანი ჩინეთისა და ევროპისთვისექსპერტი აღნიშნავს, რომ ჩინეთისთვის სახმელეთო მარშრუტები ევროპასთან ვაჭრობის გაფართოების საშუალებას იძლევა აშშ-სთან დაძაბულობისა და საზღვაო გადაზიდვებისთვის რისკების ფონზე. თავის მხრივ, ევროპული ქვეყნები დაინტერესებულნი არიან ჩინეთთან საქონლის გაცვლისთვის საიმედო მარშრუტით.თუმცა, გადაზიდვებისადმი საერთო ინტერესი კონკურენციის აღმოსაფხვრელად საკმარისი არ არის. საფაროვის თქმით, ვაჭრობის მონაწილეებისთვის ასევე მნიშვნელოვანია ის, თუ ვინ აკონტროლებს ინფრასტრუქტურას და ოპერაციულ წესებს მარშრუტის სხვადასხვა მონაკვეთზე. სწორედ ამით აიხსნება საქართველოსადმი გაძლიერებული ყურადღება ბრიუსელისა და პეკინის მხრიდან.ექსპერტის აზრით, ვაშინგტონი ასევე ცდილობს სამხრეთ კავკასიაში საკუთარი პოზიციების გაძლიერებას. შესაბამისად, აღნიშნული დერეფნის განვითარებამ შესაძლოა საქართველოს ხელმძღვანელობის წინაშე დააყენოს გამოწვევა: ერთდროულად შეინარჩუნოს ეკონომიკური თანამშრომლობა ძალაუფლების სხვადასხვა ცენტრთან და, ამავდროულად, გაუმკლავდეს მათ შორის არსებულ დაძაბულობას.„დიდი ძალისხმევის ფასად, მაგრამ, როგორც ჩანს, საქართველოს ხელმძღვანელობა ამ ვითარებაში მანევრირებას ახერხებს“, — აღნიშნა საფაროვმა.მოუწევს თუ არა თბილისს პარტნიორებს შორის არჩევანის გაკეთება?საფაროვი არ ფიქრობს, რომ საქართველოს მკვეთრი არჩევანის გაკეთება მოუწევს ევროკავშირთან ვაჭრობასა და ჩინეთთან თანამშრომლობას შორის. მისი არგუმენტი ისაა, რომ აღნიშნული სავაჭრო მარშრუტის შენარჩუნებით ორივე მხარეა დაინტერესებული: ევროპული ბაზარი მნიშვნელოვანია ჩინური საქონლისთვის, ხოლო ევროპა დამოკიდებულია ჩინეთიდან მიწოდებულ პროდუქციაზე.ექსპერტი უფრო მეტ სირთულეს ხედავს აშშ-სა და ჩინეთს შორის დაძაბულობის შესაძლო ესკალაციაში. მისი აზრით, თუ სამხრეთ კავკასიაში ამ ორ სახელმწიფოს შორის კონკურენცია გამწვავდება, თბილისს უფრო რთული დიპლომატიური არჩევანის გაკეთება მოუწევს.ამავდროულად, საფაროვი მიიჩნევს, რომ პეკინთან კავშირების გაფართოებამ თავისთავად არ უნდა გაართულოს საქართველოს სავაჭრო ურთიერთობები მოსკოვთან. იგი ხაზს უსვამს განსხვავებებს რუსეთსა და ჩინეთთან ვაჭრობის სტრუქტურაში, ასევე მოსკოვისა და პეკინის საერთო ინტერესს ევრაზიული სატრანსპორტო კავშირების განვითარების მიმართ. შესაბამისად, ექსპერტი ვერ ხედავს საფუძველს იმის მოლოდინისთვის, რომ რომელიმე პარტნიორი საქართველოსგან მეორესთან ურთიერთობის შეზღუდვას მოითხოვს.სამხრეთ კავკასია: რამდენიმე მარშრუტის სივრცე„შუა დერეფანი“ მხოლოდ ერთ-ერთია იმ სატრანსპორტო პროექტს შორის, რომლებიც რეგიონის მიმართ ინტერესს განაპირობებს. რუსეთი, ირანი და ინდოეთი დაინტერესებულნი არიან „ჩრდილოეთ-სამხრეთის“ დერეფნის განვითარებით. საფაროვი მის ძირითად მიმართულებებს აკავშირებს როგორც აზერბაიჯანის გავლით გამავალ მარშრუტთან, ისე კასპიის ზღვის აღმოსავლეთით მდებარე გზებთან.ექსპერტი აღნიშნავს, რომ ამ პროექტში საქართველოს როლი ამჟამად უფრო მცირეა, ვიდრე „აღმოსავლეთ-დასავლეთის“ მარშრუტზე. ამავდროულად, იგი ხედავს სარკინიგზო კავშირების აღდგენისა და განვითარების პოტენციალს, რაც ჩრდილოეთსა და სამხრეთს შორის სატრანსპორტო ნაკადებში საქართველოს მიმართულების ინტეგრირების საშუალებას შექმნიდა. ასეთი სცენარის განხორციელება დამოკიდებულია ინფრასტრუქტურასა და სახელმწიფოთა შორის შეთანხმებებზე.ამგვარად, საქართველოს პერსპექტივები მხოლოდ „შუა დერეფანში“ ტვირთბრუნვის ზრდით არ განისაზღვრება. ქვეყნისთვის გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს იმას, შეძლებს თუ არა იგი მსხვილი მოთამაშეების ინტერესის გამოყენებას საკუთარი ინფრასტრუქტურისა და ვაჭრობის განვითარებისთვის, და ამავდროულად — სხვადასხვა პარტნიორთან თანამშრომლობის უნარის შენარჩუნებას. საფაროვის შეფასებით, სამხრეთ კავკასიაში კონკურენციის გამძაფრებასთან ერთად, ეს ამოცანა სულ უფრო რთული გახდება.
ჩინეთი
ევროპა
საქართველო
Sputnik საქართველო
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik საქართველო
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
ახალი ამბები
ka_KA
Sputnik საქართველო
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik საქართველო
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
ჩინეთი, ევროპა, საქართველო, საქართველოს ეკონომიკა, ეკონომიკა
ჩინეთი, ევროპა, საქართველო, საქართველოს ეკონომიკა, ეკონომიკა
„შუა დერეფნის“ განვითარება - შესაძლებლობები და რისკები საქართველოსთვის
საქართველოს სატრანზიტო ჰაბის მზარდი როლი ჩინეთის, ევროკავშირისა და შეერთებული შტატების ყურადღებას იპყრობს. შეძლებს თუ არა თბილისი ისარგებლოს კონკურენციით ამ მსხვილ მოთამაშეებს შორის და ამასთან ერთად შეინარჩუნოს საკუთარი გადაწყვეტილებების მიღების ავტონომია?
ამაზე Sputnik-საქართველოსთან ინტერვიუში ისაუბრა რუსეთის ფედერაციის მთავრობასთან არსებული საფინანსო უნივერსიტეტის ექსპერტმა რუსლან საფაროვმა.
„შუა დერეფანი“, რომელიც ჩინეთსა და ევროპას ცენტრალური აზიისა და სამხრეთ კავკასიის გავლით აკავშირებს, რუსეთსა და ირანთან დაკავშირებული დაძაბულობის ფონზე სულ უფრო დიდ მნიშვნელობას იძენს. საქართველოსთვის ეს საერთაშორისო ვაჭრობაში პოზიციების გაძლიერების შესაძლებლობას წარმოადგენს. თუმცა, ტვირთნაკადების ზრდას თან ახლავს ქვეყნის მიმართ გაზრდილი პოლიტიკური ინტერესიც.
საფაროვის თქმით, საქართველოს გეოგრაფიული მდებარეობა მას ევრაზიული ლოგისტიკის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვან რგოლად აქცევს. ეს ერთდროულად უპირატესობაცაა და გამოწვევაც: რაც უფრო მნიშვნელოვანია მარშრუტი, მით უფრო დიდია მსხვილი სახელმწიფოების დაინტერესება იმით, თუ როგორ იმუშავებს ის და ვისთან დაამყარებს ურთიერთობებს თბილისი.
რატომ არის ეს დერეფანი მნიშვნელოვანი ჩინეთისა და ევროპისთვის
ექსპერტი აღნიშნავს, რომ ჩინეთისთვის სახმელეთო მარშრუტები ევროპასთან ვაჭრობის გაფართოების საშუალებას იძლევა აშშ-სთან დაძაბულობისა და საზღვაო გადაზიდვებისთვის რისკების ფონზე. თავის მხრივ, ევროპული ქვეყნები დაინტერესებულნი არიან ჩინეთთან საქონლის გაცვლისთვის საიმედო მარშრუტით.
თუმცა, გადაზიდვებისადმი საერთო ინტერესი კონკურენციის აღმოსაფხვრელად საკმარისი არ არის. საფაროვის თქმით, ვაჭრობის მონაწილეებისთვის ასევე მნიშვნელოვანია ის, თუ ვინ აკონტროლებს ინფრასტრუქტურას და ოპერაციულ წესებს მარშრუტის სხვადასხვა მონაკვეთზე. სწორედ ამით აიხსნება საქართველოსადმი გაძლიერებული ყურადღება ბრიუსელისა და პეკინის მხრიდან.
ექსპერტის აზრით, ვაშინგტონი ასევე ცდილობს სამხრეთ კავკასიაში საკუთარი პოზიციების გაძლიერებას. შესაბამისად, აღნიშნული დერეფნის განვითარებამ შესაძლოა საქართველოს ხელმძღვანელობის წინაშე დააყენოს გამოწვევა: ერთდროულად შეინარჩუნოს ეკონომიკური თანამშრომლობა ძალაუფლების სხვადასხვა ცენტრთან და, ამავდროულად, გაუმკლავდეს მათ შორის არსებულ დაძაბულობას.
„დიდი ძალისხმევის ფასად, მაგრამ, როგორც ჩანს, საქართველოს ხელმძღვანელობა ამ ვითარებაში მანევრირებას ახერხებს“, — აღნიშნა საფაროვმა.
მოუწევს თუ არა თბილისს პარტნიორებს შორის არჩევანის გაკეთება?
საფაროვი არ ფიქრობს, რომ საქართველოს მკვეთრი არჩევანის გაკეთება მოუწევს ევროკავშირთან ვაჭრობასა და ჩინეთთან თანამშრომლობას შორის. მისი არგუმენტი ისაა, რომ აღნიშნული სავაჭრო მარშრუტის შენარჩუნებით ორივე მხარეა დაინტერესებული: ევროპული ბაზარი მნიშვნელოვანია ჩინური საქონლისთვის, ხოლო ევროპა დამოკიდებულია ჩინეთიდან მიწოდებულ პროდუქციაზე.
ექსპერტი უფრო მეტ სირთულეს ხედავს აშშ-სა და ჩინეთს შორის დაძაბულობის შესაძლო ესკალაციაში. მისი აზრით, თუ სამხრეთ კავკასიაში ამ ორ სახელმწიფოს შორის კონკურენცია გამწვავდება, თბილისს უფრო რთული დიპლომატიური არჩევანის გაკეთება მოუწევს.
ამავდროულად, საფაროვი მიიჩნევს, რომ პეკინთან კავშირების გაფართოებამ თავისთავად არ უნდა გაართულოს საქართველოს სავაჭრო ურთიერთობები მოსკოვთან. იგი ხაზს უსვამს განსხვავებებს რუსეთსა და ჩინეთთან ვაჭრობის სტრუქტურაში, ასევე მოსკოვისა და პეკინის საერთო ინტერესს ევრაზიული სატრანსპორტო კავშირების განვითარების მიმართ. შესაბამისად, ექსპერტი ვერ ხედავს საფუძველს იმის მოლოდინისთვის, რომ რომელიმე პარტნიორი საქართველოსგან მეორესთან ურთიერთობის შეზღუდვას მოითხოვს.
სამხრეთ კავკასია: რამდენიმე მარშრუტის სივრცე
„შუა დერეფანი“ მხოლოდ ერთ-ერთია იმ სატრანსპორტო პროექტს შორის, რომლებიც რეგიონის მიმართ ინტერესს განაპირობებს. რუსეთი, ირანი და ინდოეთი დაინტერესებულნი არიან „ჩრდილოეთ-სამხრეთის“ დერეფნის განვითარებით. საფაროვი მის ძირითად მიმართულებებს აკავშირებს როგორც აზერბაიჯანის გავლით გამავალ მარშრუტთან, ისე კასპიის ზღვის აღმოსავლეთით მდებარე გზებთან.
ექსპერტი აღნიშნავს, რომ ამ პროექტში საქართველოს როლი ამჟამად უფრო მცირეა, ვიდრე „აღმოსავლეთ-დასავლეთის“ მარშრუტზე. ამავდროულად, იგი ხედავს სარკინიგზო კავშირების აღდგენისა და განვითარების პოტენციალს, რაც ჩრდილოეთსა და სამხრეთს შორის სატრანსპორტო ნაკადებში საქართველოს მიმართულების ინტეგრირების საშუალებას შექმნიდა. ასეთი სცენარის განხორციელება დამოკიდებულია ინფრასტრუქტურასა და სახელმწიფოთა შორის შეთანხმებებზე.
ამგვარად, საქართველოს პერსპექტივები მხოლოდ „შუა დერეფანში“ ტვირთბრუნვის ზრდით არ განისაზღვრება. ქვეყნისთვის გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს იმას, შეძლებს თუ არა იგი მსხვილი მოთამაშეების ინტერესის გამოყენებას საკუთარი ინფრასტრუქტურისა და ვაჭრობის განვითარებისთვის, და ამავდროულად — სხვადასხვა პარტნიორთან თანამშრომლობის უნარის შენარჩუნებას. საფაროვის შეფასებით, სამხრეთ კავკასიაში კონკურენციის გამძაფრებასთან ერთად, ეს ამოცანა სულ უფრო რთული გახდება.
