https://sputnik-georgia.com/20260831/lavrovis-statia-arqtikasi-saertasoriso-tanamsromlobaze-gamowvevebi-da-sesazleblobebi-300365574.html
ლავროვის სტატია არქტიკაში საერთაშორისო თანამშრომლობაზე: გამოწვევები და შესაძლებლობები
ლავროვის სტატია არქტიკაში საერთაშორისო თანამშრომლობაზე: გამოწვევები და შესაძლებლობები
Sputnik საქართველო
სტატია რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრის, სერგეი ლავროვის Arctic.ru-სთვის 31.08.2026-ს, Sputnik საქართველო
2026-08-31T09:36+0400
2026-08-31T09:36+0400
2026-08-31T09:36+0400
მსოფლიო დღეს
რუსეთი
მსოფლიოს ახალი ამბები
სერგეი ლავროვი
პოლიტიკა
ანალიტიკა
https://cdnn1.img.sputnik-georgia.com/img/07e7/0c/01/284647645_0:0:3157:1776_1920x0_80_0_0_633240aaf248137d4150668ea2743500.jpg
19 აგვისტოს არქტიკული ნაოსნობისთვის ნიშანდობლივი მოვლენა მოხდა. ჩინეთიდან ჩამოსული კონტეინერმზიდი გემი პირველად ჩავიდა მურმანსკის პორტში ჩრდილოეთის ზღვის მარშრუტით - ტრანსარქტიკული სატრანსპორტო დერეფნის მნიშვნელოვანი კომპონენტით. უცხოელი პარტნიორების მონაწილეობით დაიწყო რუსეთის არქტიკული რეგიონის განვითარების ახალი ეტაპი, სადაც ეროვნული მშპ-ს მინიმუმ 10 პროცენტი იწარმოება და ჩვენი 2,5 მილიონზე მეტი მოქალაქე ცხოვრობს. ამასთან დაკავშირებით, მინდა გამოვთქვა რამდენიმე მოსაზრება იმის შესახებ, თუ როგორ ვაფასებთ არქტიკაში არსებულ ამჟამინდელ მდგომარეობას და როგორ ვგეგმავთ იქ საერთაშორისო თანამშრომლობის განვითარებას.რუსეთი და საერთაშორისო პარტნიორები არქტიკაშიპრეზიდენტ ვლადიმერ პუტინის მიერ დამტკიცებული „რუსეთის სახელმწიფო პოლიტიკის საფუძვლები არქტიკაში 2035 წლამდე“ ყველა სამთავრობო უწყების მუშაობას რუსეთის ფედერაციის არქტიკული ზონის მოსახლეობის ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესების, მისი ტერიტორიების ეკონომიკური ზრდის, გარემოს დაცვისა და ურთიერთსასარგებლო საერთაშორისო თანამშრომლობისკენ მიმართავს. ეს უკანასკნელი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია საგარეო საქმეთა სამინისტროსთვის, რომელიც პასუხისმგებელია უცხო ქვეყნებთან და სამთავრობათაშორისო ორგანიზაციებთან ურთიერთობების კოორდინაციაზე. ასევე მინდა ხაზგასმით აღვნიშნო, რომ არქტიკული ზონის, საზღვაო ლოჯისტიკისა და ჩრდილოეთის ზღვის მარშრუტის განვითარებასთან დაკავშირებული საკითხების მთელი სპექტრი მნიშვნელოვან ადგილს იკავებს რუსეთის ფედერაციის საზღვაო კოლეგიის მუშაობაში.მაღალ განედებში საგარეო პოლიტიკის საქმიანობის პრიორიტეტები გათვალისწინებულია 2023 წლის 31 მარტის საგარეო პოლიტიკის მოქმედ კონცეფციაში. რუსეთი არქტიკაში ცდილობს შეინარჩუნოს მშვიდობა და სტაბილურობა, შეამციროს ეროვნული უსაფრთხოების საფრთხეები და შექმნას ხელსაყრელი გარე პირობები ქვეყნის სოციალურ-ეკონომიკური განვითარებისთვის. ამ ამოცანების განხორციელებისას ჩვენ ღია ვართ თანამშრომლობისთვის ყველა კონსტრუქციულად განწყობილ უცხო სახელმწიფოსთან, რომელიც ორმხრივ მზადყოფნას გამოხატავს. ასეთი ქვეყნები ბევრია. შორეული ჩრდილოეთის უზარმაზარი რესურსული და სატრანსპორტო-ლოჯისტიკური პოტენციალი, მისი უნიკალური ბუნებრივი და კლიმატური თავისებურებები, რეგიონული თანამშრომლობის მრავალწლიანი ტრადიციები და მისი მცირერიცხოვანი მკვიდრი ხალხების მდიდარი კულტურული მემკვიდრეობა ურთიერთსასარგებლო პარტნიორობის უამრავ შესაძლებლობებს ქმნის.იმ ქვეყნებს შორის, რომლებთანაც არქტიკაში მჭიდრო თანამშრომლობა დავამყარეთ, განსაკუთრებით აღსანიშნავია ჩინეთი და ინდოეთი. პეკინთან არქტიკის საკითხები არსებითად განიხილება მთავრობის მეთაურებს შორის რეგულარული შეხვედრების დროს. მოქმედებს ჩრდილოეთის ზღვის მარშრუტის სპეციალიზებული ორმხრივი ქვეკომისია, ასევე სამინისტროებს შორის კონსულტაციებისა და სამეცნიერო გაცვლების მექანიზმები. შედეგები თვალსაჩინოა - ესაა რუსეთის ჩრდილოეთ ზღვებში რეგულარული კონტეინერული გადაზიდვების დაწყება, მათი რაოდენობის გაზრდის გეგმებით, და სხვა მიღწევები, მათ შორის პოლარული კვლევების სფეროში.ჩვენ აქტიურად ვართ ჩართულნი ნიუ-დელისთან დიალოგში მაღალი განედების საკითხებზე. აგვისტოს ბოლოს ეს საკითხი განიხილეს რუსეთ-ინდოეთის სამთავრობათშორისო კომისიის სხდომაზე სავაჭრო, ეკონომიკური, სამეცნიერო, ტექნიკური და კულტურული თანამშრომლობის შესახებ. ინდური კორპორაციები მონაწილეობენ ჩვენი არქტიკული რეგიონის რესურსული პოტენციალის განვითარებაში. ზოგიერთი ექსპერტის აზრით, არქტიკა შეიძლება გახდეს რუსეთ-ინდოეთის პარტნიორობის ერთ-ერთი ფლაგმანი სფერო მომდევნო 20 წლის განმავლობაში.არსებობს თანამშრომლობის პერსპექტივები შორეულ ჩრდილოეთში ბრაზილიასთან, ინდონეზიასთან, ირანთან და BRICS-ის სხვა ქვეყნებთან. ჩვენ მზად ვართ განვავითაროთ თანამშრომლობა ბელარუსთან და დსთ-ს სხვა მოკავშირეებთან და პარტნიორებთან. ასევე აღსანიშნავია სამხრეთ კორეა და სინგაპური, რომლებმაც გამოთქვეს ინტერესი რუსეთთან კონკრეტულ არქტიკულ პროექტებზე თანამშრომლობის მიმართ, მიუხედავად იმისა, რომ მონაწილეობდნენ „კოლექტიური დასავლეთის“ მიერ ჩვენი ქვეყნის წინააღმდეგ განხორციელებულ არამეგობრულ სასანქციო კამპანიაში.არაარქტიკური სახელმწიფოების ინტერესი რუსეთთან მაღალ განედებში თანამშრომლობის დამყარების მიმართ აისახება უცხოელი სტუმრების აქტიურ მონაწილეობაში სიმპოზიუმებსა და კონფერენციებში, რომლებიც არქტიკულ საკითხებს ეძღვნება. მრავალი უცხოური დელეგაცია მიიღებს მონაწილეობას აღმოსავლეთის მე-11 ეკონომიკური ფორუმის სპეციალურ სესიებში არქტიკული პრობლემატიკის განხილვებში, რომელიც ვლადივოსტოკში 1 სექტემბერს იხსნება. მომავალი წლის მარტში, სიამოვნებით ვუმასპინძლებთ საზღვარგარეთიდან ჩამოსულ მაღალი რანგის სტუმრებს რუსეთის არქტიკის მომდევნო მნიშვნელოვან საერთაშორისო ფორუმზე, „არქტიკა: დიალოგის ტერიტორია“, რომელიც მურმანსკში გაიმართება.საერთაშორისო თანამშრომლობის გამოწვევები არქტიკაშიარქტიკის, როგორც მშვიდობისა და თანამშრომლობის ზონის შენარჩუნება, მთელი საერთაშორისო საზოგადოების ინტერესებში შედის და რუსეთიც, რა თქმა უნდა, დაინტერესებულია. თუმცა, არიან ისეთებიც, ვინც არ ეთანხმება. წინააღმდეგ შემთხვევაში, როგორ ავხსნათ ის ფაქტი, რომ ნატოს ქვეყნები, ისევე როგორც მთელი ეს სამხედრო ალიანსი, რეგიონის მილიტარიზაციას და იქ საერთაშორისო დაძაბულობის კერების შექმნას ცდილობენ?2026 წლის თებერვალში ნატომ დაიწყო ოპერაცია „არქტიკული გუშაგი“, რომლის მიზანიც მაღალ განედებში სამხედრო ყოფნის გაფართოება იყო. ჩვენი ჩრდილოეთ საზღვრების სიახლოვეს ინტენსიური სამხედრო მზადება მიმდინარეობს. ტარდება მასშტაბური, აგრესიული წვრთნები, რომლებშიც მონაწილეობენ რეგიონის გარეთ მყოფი ქვეყნები და იქმნება ნატოს სამეთაურო და საშტაბო სტრუქტურის ახალი ელემენტები.აღმოსავლეთ ჩრდილოეთში ასეთი სამხედრო აქტივობა პირდაპირ საფრთხეს უქმნის რუსეთის უსაფრთხოებას. იზრდება ინციდენტების რისკი, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს შეიარაღებული დაპირისპირება პოტენციურად კატასტროფული შედეგებით.სამხედრო სფეროში უნდობლობის ატმოსფეროს განზრახ, მიზანმიმართული შექმნა ხდება დასავლეთის მცდელობებთან პაპალელურად, შეარყიოს რუსეთის ლეგიტიმური უფლებები საერთაშორისო თანამშრომლობაში არალეგიტიმური ფინანსური და ეკონომიკური სანქციების გზით იმ იურიდიული პირებისა და ფიზიკური პირების წინააღმდეგ, რომლებიც გლობალური უმრავლესობით არიან წარმოდგენილი და მონაწილეობენ არქტიკულ რეგიონში ერთობლივ პროექტებში.ნატო და სხვა დასავლელები არ მალავენ თავიანთ ნამდვილ მოტივებს და აცხადებენ, რომ მათი მიზანია არქტიკა დაპირისპირების ახალ ფრონტად აქციონ, რათა შეაფერხონ ჩვენი ქვეყნის და ჩვენი თანამოაზრეების განვითარება.დასავლეთის ანტირუსული პოლიტიკის ერთ-ერთი გამოვლინება შორეულ ჩრდილოეთში მრავალმხრივი თანამშრომლობის ოდესღაც ეფექტური მექანიზმების დაბლოკვა იყო. ზოგიერთმა მათგანმა შეწყვიტა არსებობა, ზოგი კი დიდწილად უაზრო გახდა რუსეთის მონაწილეობის გარეშე, რომელმაც მტრული ქმედებების ფონზე იძულებული გახდა მათთან კავშირები გაეწყვიტა. ერთადერთი დარჩენილი სამთავრობათაშორისო ფორმატია არქტიკული საბჭო, რომელიც თითქმის 30 წლის წინ, 1996 წლის 19 სექტემბერს შეიქმნა.საბჭო თავის იუბილეს არც ისე კარგ ფორმატში უახლოვდება. 2022 წლის მარტიდან, მისი დასავლელი წევრი ქვეყნების ქმედებების გამო, ის გაყინულ მდგომარეობაშია და ძალიან სერიოზულ კრიზისს განიცდის. მინისტრთა შეხვედრები და მთავარი საკოორდინაციო ორგანოს, უფროსი თანამდებობის პირთა კომიტეტის შეხვედრები არ ტარდება და პროექტების განხორციელება შეზღუდულია. ორგანიზაციის ფუნქციონირება ძირითადად შემოიფარგლება ექსპერტების კონტაქტებით და მისი სამუშაო ორგანოების დისტანციური შეხვედრებით.რუსეთი მზადაა განაახლოს არქტიკული საბჭოს სრულფასოვანი ფუნქციონირება, თუ სხვები პატიოსნად იმუშავებენ, ყველა მონაწილის ლეგიტიმური ინტერესების ურთიერთგაგების საფუძველზე. თუმცა, ჩვენ ასევე მზად ვართ იმ სცენარისთვის, რომელსაც ამჟამად ნატოს ქვეყნები ორგანიზაციის ფარგლებში ახორციელებენ და ცდილობენ არქტიკის საკითხები რუსეთის გარეშე, საკუთარ ვიწრო წრეებში განიხილონ, რითაც, ფაქტობრივად, არქტიკულ საბჭოს დისკრედიტაციას და მარგინალიზაციას ახდენენ. ამ სცენარისთვის ჩვენ გვაქვს ტერიტორიები, ლოჯისტიკა, ტექნოლოგიები და სანდო პარტნიორები ურთიერთსასარგებლო პროექტებისთვის, რათა თავდაჯერებულად განვახორციელოთ რუსეთის გეგმები არქტიკაში.არქტიკაში საერთაშორისო თანამშრომლობის მომავალისაკმარისია შეხედო მსოფლიო რუკას და ცხადი ხდება, რომ რუსეთი იყო, არის და დარჩება წამყვანი არქტიკული სახელმწიფო. კლიმატური ცვლილებისა და პოლარული ყინულების დნობის გაგრძელების გამო, ექსპერტები ვარაუდობენ, რომ არქტიკის სატრანსპორტო და რესურსული ხელმისაწვდომობა გაიზრდება. რეგიონი უკვე იწყებს შეუცვლელი როლის შესრულებას მდგრადი სავაჭრო კავშირების უზრუნველყოფაში მიწოდების ჯაჭვების გახშირებული რღვევების ფონზე, განსაკუთრებით მსოფლიო ოკეანის სრუტეებში, რომლებიც სისტემურად მნიშვნელოვანია საერთაშორისო ეკონომიკისთვის.ასევე გაიზრდება არქტიკის სტრატეგიული მნიშვნელობა ჩვენი ქვეყნის ეროვნული ინტერესებისა და უსაფრთხოებისთვის. ჩვენ გავაგრძელებთ მაღალი განედების ყოვლისმომცველ განვითარებას და არქტიკული ზონის ინფრასტრუქტურის განვითარებას რუსეთის კანონმდებლობისა და ქვეყნის წინაშე მდგარი განვითარების მიზნების შესაბამისად.ჩვენს ეკონომიკურ საქმიანობაში ჩვენ კვლავაც დავეყრდნობით იმას, რომ არქტიკული საზღვაო სივრცეები მსოფლიო ოკეანის განუყოფელი ნაწილია. მასზე სრულად ვრცელდება 1982 წლის გაეროს ზღვის სამართლის კონვენციის დებულებები, რომელიც არქტიკაში სანაპირო სახელმწიფოებისთვის განსაკუთრებულ უფლებებსა და პასუხისმგებლობებს აწესებს. ამ უფლებებისა და პასუხისმგებლობებისადმი ვალდებულება ასახულია ილულისატის დეკლარაციაში, რომელიც 2008 წელს მიიღო არქტიკულმა „ხუთეულმა“ - რუსეთმა, დანიამ, კანადამ, ნორვეგიამ და აშშ-მ. ამ ეტაპზე ჩვენ ვერ ვხედავთ ახალი საერთაშორისო სამართლებრივი ინსტრუმენტების შემუშავების საჭიროებას მაღალ განედებში ეკონომიკური და სხვა საქმიანობის რეგულირებისთვის.რუსეთის საგარეო პოლიტიკა არქტიკაში ყოვლისმომცველი და პრაგმატული დარჩება. ჩვენ მხარს ვუჭერთ არქტიკის, როგორც ევრაზიაში უსაფრთხოებისა და თანამშრომლობის პანკონტინენტალური სივრცის განუყოფელი ნაწილის განვითარებას.ჩვენს ამჟამინდელ ოპონენტებს დიდი ხნის წინ უნდა ესწავლათ ისტორიის მრავალი გაკვეთილი და გაეცნობიერებინათ, რომ რუსეთთან სანქციებისა და მუქარის ენით საუბარს მომავალი არ აქვს. არამეგობრულ და მტრულ ქმედებებს ჰქონდა და კვლავაც ექნება ადეკვატური პასუხები, მათ შორის ასიმეტრიული. რუსეთი უპირატესობას ანიჭებს კონსტრუქციულ დიალოგს მსოფლიოს ყველა რეგიონში, მაგრამ საჭიროების შემთხვევაში, ჩვენი ეროვნული ინტერესები დაცული იქნება ყველა არსებული საშუალებით.როგორც რუსეთის პრეზიდენტმა ვლადიმერ პუტინმა არაერთხელ აღნიშნა, არქტიკაში სერიოზული სამუშაოები მიმდინარეობს და ჩვენ ღია ვართ ყველა პარტნიორისთვის, რომელიც თანასწორობისა და ურთიერთსასარგებლო საფუძველზე მონაწილეობის მიღებას აპირებს. ნატოელი რუსოფობების წრის მიღმა ასეთები უმრავლესობას წარმოადგენენ. პერსპექტიულ სფეროებს შორისაა ბუნებრივი რესურსების განვითარება, ტრანსარქტიკული სატრანსპორტო დერეფნის და მისი ყველაზე მნიშვნელოვანი კომპონენტის, ჩრდილოეთის ზღვის მარშრუტის, ექსპლუატაცია. პრიორიტეტულ ამოცანებს შორისაა სამრეწველო, სატრანსპორტო და ტურისტული ინფრასტრუქტურის შექმნა. ასევე შორეული ჩრდილოეთის მაცხოვრებლების კეთილდღეობის გაუმჯობესება, ჩრდილოეთის ბუნების შენარჩუნება და სამეცნიერო კვლევების ჩატარება. ყველა ამ სფეროში ჩვენ დიდ როლს ვანიჭებთ საერთაშორისო თანამშრომლობას.
Sputnik საქართველო
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik საქართველო
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
ახალი ამბები
ka_KA
Sputnik საქართველო
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik საქართველო
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
რუსეთი, მსოფლიოს ახალი ამბები, სერგეი ლავროვი, პოლიტიკა, ანალიტიკა
რუსეთი, მსოფლიოს ახალი ამბები, სერგეი ლავროვი, პოლიტიკა, ანალიტიკა
ლავროვის სტატია არქტიკაში საერთაშორისო თანამშრომლობაზე: გამოწვევები და შესაძლებლობები
სტატია რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრის, სერგეი ლავროვის Arctic.ru-სთვის
19 აგვისტოს არქტიკული ნაოსნობისთვის ნიშანდობლივი მოვლენა მოხდა. ჩინეთიდან ჩამოსული კონტეინერმზიდი გემი პირველად ჩავიდა მურმანსკის პორტში ჩრდილოეთის ზღვის მარშრუტით - ტრანსარქტიკული სატრანსპორტო დერეფნის მნიშვნელოვანი კომპონენტით. უცხოელი პარტნიორების მონაწილეობით დაიწყო რუსეთის არქტიკული რეგიონის განვითარების ახალი ეტაპი, სადაც ეროვნული მშპ-ს მინიმუმ 10 პროცენტი იწარმოება და ჩვენი 2,5 მილიონზე მეტი მოქალაქე ცხოვრობს. ამასთან დაკავშირებით, მინდა გამოვთქვა რამდენიმე მოსაზრება იმის შესახებ, თუ როგორ ვაფასებთ არქტიკაში არსებულ ამჟამინდელ მდგომარეობას და როგორ ვგეგმავთ იქ საერთაშორისო თანამშრომლობის განვითარებას.
რუსეთი და საერთაშორისო პარტნიორები არქტიკაში
პრეზიდენტ ვლადიმერ პუტინის მიერ დამტკიცებული „რუსეთის სახელმწიფო პოლიტიკის საფუძვლები არქტიკაში 2035 წლამდე“ ყველა სამთავრობო უწყების მუშაობას რუსეთის ფედერაციის არქტიკული ზონის მოსახლეობის ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესების, მისი ტერიტორიების ეკონომიკური ზრდის, გარემოს დაცვისა და ურთიერთსასარგებლო საერთაშორისო თანამშრომლობისკენ მიმართავს. ეს უკანასკნელი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია საგარეო საქმეთა სამინისტროსთვის, რომელიც პასუხისმგებელია უცხო ქვეყნებთან და სამთავრობათაშორისო ორგანიზაციებთან ურთიერთობების კოორდინაციაზე. ასევე მინდა ხაზგასმით აღვნიშნო, რომ არქტიკული ზონის, საზღვაო ლოჯისტიკისა და ჩრდილოეთის ზღვის მარშრუტის განვითარებასთან დაკავშირებული საკითხების მთელი სპექტრი მნიშვნელოვან ადგილს იკავებს რუსეთის ფედერაციის საზღვაო კოლეგიის მუშაობაში.
მაღალ განედებში საგარეო პოლიტიკის საქმიანობის პრიორიტეტები გათვალისწინებულია 2023 წლის 31 მარტის საგარეო პოლიტიკის მოქმედ კონცეფციაში. რუსეთი არქტიკაში ცდილობს შეინარჩუნოს მშვიდობა და სტაბილურობა, შეამციროს ეროვნული უსაფრთხოების საფრთხეები და შექმნას ხელსაყრელი გარე პირობები ქვეყნის სოციალურ-ეკონომიკური განვითარებისთვის. ამ ამოცანების განხორციელებისას ჩვენ ღია ვართ თანამშრომლობისთვის ყველა კონსტრუქციულად განწყობილ უცხო სახელმწიფოსთან, რომელიც ორმხრივ მზადყოფნას გამოხატავს. ასეთი ქვეყნები ბევრია. შორეული ჩრდილოეთის უზარმაზარი რესურსული და სატრანსპორტო-ლოჯისტიკური პოტენციალი, მისი უნიკალური ბუნებრივი და კლიმატური თავისებურებები, რეგიონული თანამშრომლობის მრავალწლიანი ტრადიციები და მისი მცირერიცხოვანი მკვიდრი ხალხების მდიდარი კულტურული მემკვიდრეობა ურთიერთსასარგებლო პარტნიორობის უამრავ შესაძლებლობებს ქმნის.
იმ ქვეყნებს შორის, რომლებთანაც არქტიკაში მჭიდრო თანამშრომლობა დავამყარეთ, განსაკუთრებით აღსანიშნავია ჩინეთი და ინდოეთი. პეკინთან არქტიკის საკითხები არსებითად განიხილება მთავრობის მეთაურებს შორის რეგულარული შეხვედრების დროს. მოქმედებს ჩრდილოეთის ზღვის მარშრუტის სპეციალიზებული ორმხრივი ქვეკომისია, ასევე სამინისტროებს შორის კონსულტაციებისა და სამეცნიერო გაცვლების მექანიზმები. შედეგები თვალსაჩინოა - ესაა რუსეთის ჩრდილოეთ ზღვებში რეგულარული კონტეინერული გადაზიდვების დაწყება, მათი რაოდენობის გაზრდის გეგმებით, და სხვა მიღწევები, მათ შორის პოლარული კვლევების სფეროში.
ჩვენ აქტიურად ვართ ჩართულნი ნიუ-დელისთან დიალოგში მაღალი განედების საკითხებზე. აგვისტოს ბოლოს ეს საკითხი განიხილეს რუსეთ-ინდოეთის სამთავრობათშორისო კომისიის სხდომაზე სავაჭრო, ეკონომიკური, სამეცნიერო, ტექნიკური და კულტურული თანამშრომლობის შესახებ. ინდური კორპორაციები მონაწილეობენ ჩვენი არქტიკული რეგიონის რესურსული პოტენციალის განვითარებაში. ზოგიერთი ექსპერტის აზრით, არქტიკა შეიძლება გახდეს რუსეთ-ინდოეთის პარტნიორობის ერთ-ერთი ფლაგმანი სფერო მომდევნო 20 წლის განმავლობაში.
არსებობს თანამშრომლობის პერსპექტივები შორეულ ჩრდილოეთში ბრაზილიასთან, ინდონეზიასთან, ირანთან და BRICS-ის სხვა ქვეყნებთან. ჩვენ მზად ვართ განვავითაროთ თანამშრომლობა ბელარუსთან და დსთ-ს სხვა მოკავშირეებთან და პარტნიორებთან. ასევე აღსანიშნავია სამხრეთ კორეა და სინგაპური, რომლებმაც გამოთქვეს ინტერესი რუსეთთან კონკრეტულ არქტიკულ პროექტებზე თანამშრომლობის მიმართ, მიუხედავად იმისა, რომ მონაწილეობდნენ „კოლექტიური დასავლეთის“ მიერ ჩვენი ქვეყნის წინააღმდეგ განხორციელებულ არამეგობრულ სასანქციო კამპანიაში.
არაარქტიკური სახელმწიფოების ინტერესი რუსეთთან მაღალ განედებში თანამშრომლობის დამყარების მიმართ აისახება უცხოელი სტუმრების აქტიურ მონაწილეობაში სიმპოზიუმებსა და კონფერენციებში, რომლებიც არქტიკულ საკითხებს ეძღვნება. მრავალი უცხოური დელეგაცია მიიღებს მონაწილეობას აღმოსავლეთის მე-11 ეკონომიკური ფორუმის სპეციალურ სესიებში არქტიკული პრობლემატიკის განხილვებში, რომელიც ვლადივოსტოკში 1 სექტემბერს იხსნება. მომავალი წლის მარტში, სიამოვნებით ვუმასპინძლებთ საზღვარგარეთიდან ჩამოსულ მაღალი რანგის სტუმრებს რუსეთის არქტიკის მომდევნო მნიშვნელოვან საერთაშორისო ფორუმზე, „არქტიკა: დიალოგის ტერიტორია“, რომელიც მურმანსკში გაიმართება.
საერთაშორისო თანამშრომლობის გამოწვევები არქტიკაში
არქტიკის, როგორც მშვიდობისა და თანამშრომლობის ზონის შენარჩუნება, მთელი საერთაშორისო საზოგადოების ინტერესებში შედის და რუსეთიც, რა თქმა უნდა, დაინტერესებულია. თუმცა, არიან ისეთებიც, ვინც არ ეთანხმება. წინააღმდეგ შემთხვევაში, როგორ ავხსნათ ის ფაქტი, რომ ნატოს ქვეყნები, ისევე როგორც მთელი ეს სამხედრო ალიანსი, რეგიონის მილიტარიზაციას და იქ საერთაშორისო დაძაბულობის კერების შექმნას ცდილობენ?
2026 წლის თებერვალში ნატომ დაიწყო ოპერაცია „არქტიკული გუშაგი“, რომლის მიზანიც მაღალ განედებში სამხედრო ყოფნის გაფართოება იყო. ჩვენი ჩრდილოეთ საზღვრების სიახლოვეს ინტენსიური სამხედრო მზადება მიმდინარეობს. ტარდება მასშტაბური, აგრესიული წვრთნები, რომლებშიც მონაწილეობენ რეგიონის გარეთ მყოფი ქვეყნები და იქმნება ნატოს სამეთაურო და საშტაბო სტრუქტურის ახალი ელემენტები.
აღმოსავლეთ ჩრდილოეთში ასეთი სამხედრო აქტივობა პირდაპირ საფრთხეს უქმნის რუსეთის უსაფრთხოებას. იზრდება ინციდენტების რისკი, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს შეიარაღებული დაპირისპირება პოტენციურად კატასტროფული შედეგებით.
სამხედრო სფეროში უნდობლობის ატმოსფეროს განზრახ, მიზანმიმართული შექმნა ხდება დასავლეთის მცდელობებთან პაპალელურად, შეარყიოს რუსეთის ლეგიტიმური უფლებები საერთაშორისო თანამშრომლობაში არალეგიტიმური ფინანსური და ეკონომიკური სანქციების გზით იმ იურიდიული პირებისა და ფიზიკური პირების წინააღმდეგ, რომლებიც გლობალური უმრავლესობით არიან წარმოდგენილი და მონაწილეობენ არქტიკულ რეგიონში ერთობლივ პროექტებში.
ნატო და სხვა დასავლელები არ მალავენ თავიანთ ნამდვილ მოტივებს და აცხადებენ, რომ მათი მიზანია არქტიკა დაპირისპირების ახალ ფრონტად აქციონ, რათა შეაფერხონ ჩვენი ქვეყნის და ჩვენი თანამოაზრეების განვითარება.
დასავლეთის ანტირუსული პოლიტიკის ერთ-ერთი გამოვლინება შორეულ ჩრდილოეთში მრავალმხრივი თანამშრომლობის ოდესღაც ეფექტური მექანიზმების დაბლოკვა იყო. ზოგიერთმა მათგანმა შეწყვიტა არსებობა, ზოგი კი დიდწილად უაზრო გახდა რუსეთის მონაწილეობის გარეშე, რომელმაც მტრული ქმედებების ფონზე იძულებული გახდა მათთან კავშირები გაეწყვიტა. ერთადერთი დარჩენილი სამთავრობათაშორისო ფორმატია არქტიკული საბჭო, რომელიც თითქმის 30 წლის წინ, 1996 წლის 19 სექტემბერს შეიქმნა.
საბჭო თავის იუბილეს არც ისე კარგ ფორმატში უახლოვდება. 2022 წლის მარტიდან, მისი დასავლელი წევრი ქვეყნების ქმედებების გამო, ის გაყინულ მდგომარეობაშია და ძალიან სერიოზულ კრიზისს განიცდის. მინისტრთა შეხვედრები და მთავარი საკოორდინაციო ორგანოს, უფროსი თანამდებობის პირთა კომიტეტის შეხვედრები არ ტარდება და პროექტების განხორციელება შეზღუდულია. ორგანიზაციის ფუნქციონირება ძირითადად შემოიფარგლება ექსპერტების კონტაქტებით და მისი სამუშაო ორგანოების დისტანციური შეხვედრებით.
რუსეთი მზადაა განაახლოს არქტიკული საბჭოს სრულფასოვანი ფუნქციონირება, თუ სხვები პატიოსნად იმუშავებენ, ყველა მონაწილის ლეგიტიმური ინტერესების ურთიერთგაგების საფუძველზე. თუმცა, ჩვენ ასევე მზად ვართ იმ სცენარისთვის, რომელსაც ამჟამად ნატოს ქვეყნები ორგანიზაციის ფარგლებში ახორციელებენ და ცდილობენ არქტიკის საკითხები რუსეთის გარეშე, საკუთარ ვიწრო წრეებში განიხილონ, რითაც, ფაქტობრივად, არქტიკულ საბჭოს დისკრედიტაციას და მარგინალიზაციას ახდენენ. ამ სცენარისთვის ჩვენ გვაქვს ტერიტორიები, ლოჯისტიკა, ტექნოლოგიები და სანდო პარტნიორები ურთიერთსასარგებლო პროექტებისთვის, რათა თავდაჯერებულად განვახორციელოთ რუსეთის გეგმები არქტიკაში.
არქტიკაში საერთაშორისო თანამშრომლობის მომავალი
საკმარისია შეხედო მსოფლიო რუკას და ცხადი ხდება, რომ რუსეთი იყო, არის და დარჩება წამყვანი არქტიკული სახელმწიფო. კლიმატური ცვლილებისა და პოლარული ყინულების დნობის გაგრძელების გამო, ექსპერტები ვარაუდობენ, რომ არქტიკის სატრანსპორტო და რესურსული ხელმისაწვდომობა გაიზრდება. რეგიონი უკვე იწყებს შეუცვლელი როლის შესრულებას მდგრადი სავაჭრო კავშირების უზრუნველყოფაში მიწოდების ჯაჭვების გახშირებული რღვევების ფონზე, განსაკუთრებით მსოფლიო ოკეანის სრუტეებში, რომლებიც სისტემურად მნიშვნელოვანია საერთაშორისო ეკონომიკისთვის.
ასევე გაიზრდება არქტიკის სტრატეგიული მნიშვნელობა ჩვენი ქვეყნის ეროვნული ინტერესებისა და უსაფრთხოებისთვის. ჩვენ გავაგრძელებთ მაღალი განედების ყოვლისმომცველ განვითარებას და არქტიკული ზონის ინფრასტრუქტურის განვითარებას რუსეთის კანონმდებლობისა და ქვეყნის წინაშე მდგარი განვითარების მიზნების შესაბამისად.
ჩვენს ეკონომიკურ საქმიანობაში ჩვენ კვლავაც დავეყრდნობით იმას, რომ არქტიკული საზღვაო სივრცეები მსოფლიო ოკეანის განუყოფელი ნაწილია. მასზე სრულად ვრცელდება 1982 წლის გაეროს ზღვის სამართლის კონვენციის დებულებები, რომელიც არქტიკაში სანაპირო სახელმწიფოებისთვის განსაკუთრებულ უფლებებსა და პასუხისმგებლობებს აწესებს. ამ უფლებებისა და პასუხისმგებლობებისადმი ვალდებულება ასახულია ილულისატის დეკლარაციაში, რომელიც 2008 წელს მიიღო არქტიკულმა „ხუთეულმა“ - რუსეთმა, დანიამ, კანადამ, ნორვეგიამ და აშშ-მ. ამ ეტაპზე ჩვენ ვერ ვხედავთ ახალი საერთაშორისო სამართლებრივი ინსტრუმენტების შემუშავების საჭიროებას მაღალ განედებში ეკონომიკური და სხვა საქმიანობის რეგულირებისთვის.
რუსეთის საგარეო პოლიტიკა არქტიკაში ყოვლისმომცველი და პრაგმატული დარჩება. ჩვენ მხარს ვუჭერთ არქტიკის, როგორც ევრაზიაში უსაფრთხოებისა და თანამშრომლობის პანკონტინენტალური სივრცის განუყოფელი ნაწილის განვითარებას.
ჩვენს ამჟამინდელ ოპონენტებს დიდი ხნის წინ უნდა ესწავლათ ისტორიის მრავალი გაკვეთილი და გაეცნობიერებინათ, რომ რუსეთთან სანქციებისა და მუქარის ენით საუბარს მომავალი არ აქვს. არამეგობრულ და მტრულ ქმედებებს ჰქონდა და კვლავაც ექნება ადეკვატური პასუხები, მათ შორის ასიმეტრიული. რუსეთი უპირატესობას ანიჭებს კონსტრუქციულ დიალოგს მსოფლიოს ყველა რეგიონში, მაგრამ საჭიროების შემთხვევაში, ჩვენი ეროვნული ინტერესები დაცული იქნება ყველა არსებული საშუალებით.
როგორც რუსეთის პრეზიდენტმა ვლადიმერ პუტინმა არაერთხელ აღნიშნა, არქტიკაში სერიოზული სამუშაოები მიმდინარეობს და ჩვენ ღია ვართ ყველა პარტნიორისთვის, რომელიც თანასწორობისა და ურთიერთსასარგებლო საფუძველზე მონაწილეობის მიღებას აპირებს. ნატოელი რუსოფობების წრის მიღმა ასეთები უმრავლესობას წარმოადგენენ. პერსპექტიულ სფეროებს შორისაა ბუნებრივი რესურსების განვითარება, ტრანსარქტიკული სატრანსპორტო დერეფნის და მისი ყველაზე მნიშვნელოვანი კომპონენტის, ჩრდილოეთის ზღვის მარშრუტის, ექსპლუატაცია. პრიორიტეტულ ამოცანებს შორისაა სამრეწველო, სატრანსპორტო და ტურისტული ინფრასტრუქტურის შექმნა. ასევე შორეული ჩრდილოეთის მაცხოვრებლების კეთილდღეობის გაუმჯობესება, ჩრდილოეთის ბუნების შენარჩუნება და სამეცნიერო კვლევების ჩატარება. ყველა ამ სფეროში ჩვენ დიდ როლს ვანიჭებთ საერთაშორისო თანამშრომლობას.
