https://sputnik-georgia.com/20260708/natos-samiti-299596214.html
ნატოს სამიტი ანკარაში: კურსი თვითმკვლელობისაკენ
ნატოს სამიტი ანკარაში: კურსი თვითმკვლელობისაკენ
Sputnik საქართველო
ჩრდილოატლანტიკური მანიაკების თავყრილობამ მზიან ანკარაში კიდევ ერთხელ დაადასტურა ნატოს, როგორც „თავდაცვითი ალიანსის“, აგრესიული ხასიათი. ასევე წევრი და... 08.07.2026-ს, Sputnik საქართველო
2026-07-08T14:17+0400
2026-07-08T14:17+0400
2026-07-11T18:18+0400
ანალიტიკა
მოსაზრება
რუსეთ-უკრაინის კონფლიქტი
უკრაინა
https://cdnn1.img.sputnik-georgia.com/img/07e6/01/1b/263930865_0:161:3067:1886_1920x0_80_0_0_21dcc4064be8a0850e8c803f30b749b4.jpg
ჩრდილოატლანტიკური მანიაკების თავყრილობამ მზიან ანკარაში კიდევ ერთხელ დაადასტურა ნატოს, როგორც „თავდაცვითი ალიანსის“, აგრესიული ხასიათი. ასევე წევრი და კანდიდატი ქვეყნების უგუნური განზრახვა, დაასრულონ უკრაინაში დასავლეთ ევროპის მიერ დაწყებული„ჰარაკირი“. თავის მხრივ, ბანდერეველები ამ პროცესის ტექნოლოგიურად დაჩქარებას სთავაზობენ. ბირთვული იარაღის გამოყენების გარეშე თუ სპეციალური შესრულებით — ვითარების მიხედვით. საბოლოო გადაწყვეტილება მოსკოვზეა დამოკიდებული.ნატოს მორიგი სამიტის მთავარი თემები, რომელიც 7–8 ივლისს ანკარაში გაიმართა, იყო: სამხედრო ხარჯების ზრდა, ახალი დამრტყმელი და კოსმოსური შესაძლებლობების განვითარება, ევროპული საჰაერო თავდაცვისა და სარაკეტო თავდაცვის სისტემის პროექტი, უპილოტო საფრენი აპარატების მასობრივი წარმოება და გამოყენება, ბირთვული შეიარაღება.სამიტმა დააფიქსირა: „ევროპელმა მოკავშირეებმა და კანადამ მნიშვნელოვნად გაზარდეს სამხედრო ხარჯები (2025 წელს თითქმის 20%-ით, 2024 წელთან შედარებით). მოსალოდნელია, რომ 2026 წლისთვის ხუთი მოკავშირე უკვე შეასრულებს თავდაცვის ძირითადი საჭიროებების დაფინანსების 3,5%-იან გეგმას, ხოლო 17 მოკავშირე შეასრულებს თავდაცვისა და უსაფრთხოების სფეროში ინვესტიციების 1,5%-იან გეგმას, თანაც ჰააგაში დადგენილ ვადაზე მნიშვნელოვნად ადრე (2035 წ.)“. აღსანიშნავია, რომ ალიანსი პროგრამით განსაზღვრულ ხუთ პროცენტამდე ჯერ კიდევ შორს არის. მაგალითად, საბრძოლველად განწყობილმა ვარშავამ 2025 წელს სამხედრო ხარჯებისთვის მთლიანი შიდა პროდუქტის მხოლოდ 4,3% გამოყო, ხოლო ლონდონმა მთლიანი შიდა პროდუქტის 3%-საც ვერ მიაღწია.კოსმოსური ტექნოლოგიების სფეროში ნატოს ახალი ინიციატივა, რომელიც „დაკვირვებისა და დამრტყმელი შესაძლებლობების“ განვითარებასა და საჰაერო და სარაკეტო თავდაცვის სისტემების ინტეგრაციას ითვალისწინებს, გლობალური „HALO“ სახელწოდების თანამგზავრული მეგადაჯგუფების შექმნას გულისხმობს, რომელიც გააუმჯობესებს მაღალსიჩქარიან კავშირს, სადაზვერვო ინფორმაციის შეგროვებასა და რაკეტების თვალთვალს. აბრევიატურა HALO ნიშნავს Hybrid Alliance Layered Operations in Space-ს (ალიანსის ჰიბრიდული მრავალდონიანი ოპერაციები კოსმოსში). ინიციატივა, სავარაუდოდ, საშუალებას მისცემს, „დაძლიოს ხარჯების, დროისა და დაფარვის ის შეზღუდვები, რომლებიც ცალკეული სახელმწიფოების თანამგზავრულ დაჯგუფებებს ახასიათებს“. რეალურად, ევროპის მხოლოდ ხუთ ქვეყანას ჰყავს ორბიტაზე სულ 45 სამხედრო თანამგზავრი (საფრანგეთს — 17, იტალიას — 10, გერმანიას — 8, ბრიტანეთს — 6, ესპანეთს — 4), ხოლო რუსეთს — სამხედრო დანიშნულების 110 კოსმოსური აპარატი. ამასთან, რუსეთის დაჯგუფება სწრაფად იზრდება.საჰაერო და სარაკეტო თავდაცვის სფეროში ალიანსი ასევე გეგმავს700 PAC-2-ისა და 200 PAC-3-ის ტიპის რაკეტის შეძენას. ამოცანა რთულია, რადგან „ამერიკელი მონოპოლისტი“ ყოველწლიურად Patriot-ის კომპლექსისთვის მხოლოდ 600 საზენიტო რაკეტას აწარმოებს, ხოლო პენტაგონმა და ცაჰალმა ირანთან ომში მნიშვნელოვანი რესურსები უკვე დახარჯეს. ევროპაში (უკრაინაში) PAC-2-ისა და PAC-3-ის ლიცენზირებული წარმოება უახლოეს მომავალში ტექნოლოგიური თვალსაზრისით ნაკლებად სავარაუდოა, თანაც ეს უბრალოდ არ არის მომგებიანი შეერთებული შტატებისთვის.ნატოს რამდენიმე ქვეყანა აყალიბებს ახალ კოალიციებს საჰაერო თავდაცვის სისტემებისა და დამრტყმელი სისტემების ერთობლივი წარმოების (შესყიდვის) მიზნით, რათა დააჩქაროს მათი მიწოდება მოკავშირე ძალებისა და უკრაინისთვის. ასეთი სინერგიისთვის ალიანსის ქვეყნების უმეტესობას საკმარისი რესურსი არ გააჩნია, თუმცა დეკლარაცია — „გავაკეთოთ მეტი, უფრო სწრაფად და ერთად“ — უკვე შედეგია.დანიამ, საფრანგეთმა, იტალიამ, ნორვეგიამ, თურქეთმა და ბრიტანეთმა სახმელეთო სარაკეტო კომპლექსების (მათ შორის ახალი გამშვები დანადგარებისა და რაკეტების) ერთობლივი შემუშავება წამოიწყეს იმისათვის, რომ ღრმა, მაღალი სიზუსტის დარტყმების განხორციელება შეძლონ. სხვათა შორის, ათწლიანი გამოცდების მიუხედავად, შეერთებულმა შტატებმა დღემდე ვერ დაასრულა თავისი Dark Eagle-ის პროექტი — მაღალი სიზუსტის „ბნელი არწივი“ (ერთი რაკეტის ღირებულება 41 მილიონ დოლარზე მეტია) ჯერაც არ არის მიღებული შეიარაღებაში. პროექტით გათვალისწინებული სიჩქარე (5 მახზე მეტი) და მოქმედების რადიუსი (2 800 კმ) მიღწეული არ არის. ევროპის ჩამორჩენა სარაკეტო მშენებლობის სფეროში მნიშვნელოვან მასშტაბებს აღწევს, ხოლო ბრიტანული„ფლამინგოს“ რაკეტები, რომლებიც ფრანგული კომპანია Safran Electronics & Defense-ის დამიზნების სისტემით არის აღჭურვილი, შესაძლოა, ერთ დღეს მშობლიურ მიწაზე — „პროცენტებით“ — დაბრუნდეს.მოკავშირეები ხუთი წლის განმავლობაში უპილოტო საფრენი აპარატების საწინააღმდეგო საშუალებებსა და დრონების მართვის სპეციალისტების მომზადებაში 40 მილიარდი დოლარის ინვესტირებას აპირებენ. თუმცა, ამ სფეროში ტექნოლოგიები (ტაქტიკა) ელვის სისწრაფით ვითარდება და ასევე სწრაფად ძველდება. ხოლო საბრძოლო გამოცდილების მიღება დრონების ოპერატორებს მხოლოდ უკრაინაში შეუძლიათ. ეს ევროპისთვის ფეთქებადსაშიში პროექტია.როცა ბრმებს შეშლილები მიუძღვიანნატოს გენერალური მდივნის, მარკ რუტეს, შეფასებით, ანკარაში მოკავშირეებმა აჩვენეს, „როგორ გარდაქმნიან გასულ წელს ჰააგაში აღებულ ვალდებულებებს შეიარაღებული ძალების გაძლიერებად, თავდაცვითი წარმოების ზრდად და შესაძლებლობების გაფართოებად“ (საკონტროლო მაჩვენებელი — სამხედრო ხარჯებზე ყოველწლიურად მთლიანი შიდა პროდუქტის 5%). მეორე მნიშვნელოვანი მიმართულებაა კიევის უკომპრომისო სამხედრო მხარდაჭერა, ანუ დასავლეთის მიერ რუსეთის წინააღმდეგ წარმოებული პროქსი-ომის უგუნური, მანიაკალური გაგრძელება.ანკარის სამიტის შემაჯამებელ დეკლარაციაში ნატოს ლიდერებმა, როგორც მოსალოდნელი იყო, განაცხადეს, რომ რუსეთი ევროატლანტიკური თანამეგობრობისთვის „გრძელვადიან საფრთხეს წარმოადგენს“. და აიღეს ვალდებულება, 2026 წელს უკრაინას 70 მილიარდი ევრო გამოუყონ. თურქეთის პრეზიდენტმა, რეჯეფ თაიფ ერდოღანმა, სამიტზე განაცხადა: „თურქეთი მხარს უჭერს უკრაინისთვის იარაღის შესყიდვის ინიციატივას და დიპლომატიურ არხებს გამოიყენებს რუსეთის მშვიდობისაკენ მისამართად.“ანკარაში უკრაინამ კიდევ სამი „დრონების შესახებ შეთანხმება“ გააფორმა დანიასთან, ესტონეთთან და ნიდერლანდებთან, რითაც მათ ოთხ წელზე მეტი ხნის განმავლობაში რუსეთთან ომის პირობებში დაგროვილი გამოცდილება გაუზიარა. გერმანიამაც გააფორმა შეთანხმება უკრაინასთან: საკუთარ ტერიტორიაზე და საკუთარი სახსრებით უკრაინის შეიარაღებული ძალებისთვის უპილოტო საფრენი აპარატების წარმოებას დაიწყებს. სწორედ ასეთია დრონების სფეროში თანამშრომლობის სქემა Build with Ukraine-ის ფარგლებში.ამ „ბნელ სამეფოში“ ნათელ სხივად შეიძლებოდა წარმოჩენილიყო აშშ-ს პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი, რომელიც ოპტიმისტურად ასრულებდა სიმფონიას Make America Great Again, აკრიტიკებდა დაუდევარ ევროპელ მოკავშირეებს ირანის მიმართულებით სიმხდალისა და ამერიკული იარაღის შესაძენად გაწეულ ხარჯებში სიძუნწის გამო. მან ასევე გაიხსენა, რომ გრენლანდიის საკითხზე უთანხმოება აშშ-სა და ნატოს სხვა ქვეყნების ურთიერთობებს აუარესებს. ტრამპი ამტკიცებს, რომ დანიის კუნძული აშშ-ს ნაწილი უნდა გახდეს.ტელეარხი CNN აღნიშნავდა: „ტრამპი ნატოს სამიტზე თურქეთში ჩავიდა, ალიანსზე ზეწოლას აძლიერებს“ და „ტრამპი ევროპაში ამერიკული ჯარების რაოდენობის მესამედით შემცირებას განიხილავს, რომ ნატოს სიგნალი გაუგზავნოს“. თურქეთის პრეზიდენტ რეჯეფ თაიფ ერდოღანთან შეხვედრისას, ამერიკის ლიდერმა განაცხადა: „ჩვენ შეგვეძლო, ევროპიდან ყველა ჩვენი ჯარისკაცი გაგვეყვანა... ჩვენ მათ ვიცავთ, მაგრამ ისინი ჩვენთვის არაფერს აკეთებენ.“ სამწუხაროდ, სასწაული არ მოხდა. მშვიდობასაც და ომსაც იდეალები კი არა, ინტერესები მართავს.დასავლეთის 50 უმსხვილესი სამხედრო-სამრეწველო კორპორაციის საერთო შემოსავალი 2025 წელს 11%-ით გაიზარდა და 698 მილიარდ დოლარს მიაღწია. დასავლეთის სამხედრო-სამრეწველო კომპლექსი 2029 წლისთვის 974 მილიარდი დოლარის შემოსავალს ელოდება, რაც 40%-იან ზრდას ნიშნავს. ნატოს სამიტის დასასრულს ტრამპმა პირობა დადო, რომ უკრაინას Patriot-ის სისტემების წარმოების ლიცენზიას გადასცემს. რადგან, მისი თქმით, აშშ-ს უკრაინაში საკუთარი ინტერესები აქვს, „ამ ქვეყანაში მცირე წილი“, ასევე „ამ ქვეყნის გარკვეული მიწები და სასარგებლო წიაღისეული“. დღეს „ანკორიჯის სული“ საბოლოოდ დალპა.მოსკოვი ნატოს სამიტის შედეგებს ყურადღებით აანალიზებს და ილუზიებს არ იქმნის. ანკარაში გამართულ ღონისძიებას წინ რუსეთის მისამართით გაკეთებული არაერთი „კონფრონტაციული“ განცხადება უძღოდა. და არა მხოლოდ განცხადებები. გაზეთმა Financial Times-მა „საშინელი საიდუმლო“ გაამხილა: აშშ-ს თანამგზავრული დაზვერვის მონაცემების გარეშე, უკრაინას რუსეთის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე ეფექტიანი დარტყმების განხორციელება არ შეუძლია. პენტაგონი უკრაინის შეიარაღებულ ძალებს რეალურ დროში უზიარებს სადაზვერვო ინფორმაციას, აცნობებს საბრძოლო ავიაციის აფრენისა და რუსული რაკეტების გაშვების შესახებ, ასევე ადგენს უკრაინული დრონების ფრენის მარშრუტებს საჰაერო თავდაცვის ზონების გვერდის ავლით. მანამდე, პოლონეთის თავდაცვის სამინისტრომ ნატოს სამიტის ერთ-ერთი მთავარი თემა უკვე გაამჟღავნა: ალიანსის ქვეყნები ბირთვულ შეიარაღებაში ინვესტიციებს განიხილავენ. აშშ და ევროპელი მოკავშირეები რუსეთთან ომისთვის ემზადებიან.ისტორიის სასწორი ირყევარუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილემ, სერგეი რიაბკოვმა, 6 ივლისს განაცხადა: „ვაშინგტონი იარაღის რბოლას ირჩევს და უარს ამბობს სტრატეგიული შეტევითი შეიარაღების შემცირების შესახებ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული შეზღუდვების დაცვაზე.“ ეუთოში რუსეთის მუდმივმა წარმომადგენელმა, დმიტრი პოლიანსკიმ, განაცხადა: „ევროპა, შესაძლოა, 2030 წლამდეც შევიდეს მოსკოვთან კონფლიქტში.“ ცენტრალური სადაზვერვო სამმართველოს ყოფილი ანალიტიკოსის, ლარი ჯონსონის, პროგნოზით: „რუსეთი არ დაჯდება და არ დაელოდება, სანამ თავს დაესხმებიან.“ ამერიკელმა პროფესორმა ჯონ მირშაიმერმა დააკონკრეტა: შემდგომი კონფრონტაცია რუსეთის მიერ ევროპაზე დარტყმების პროვოცირებას გამოიწვევს. ევროკავშირის ცალკეულ ლიდერებს ამ კურსის საფრთხე ესმით.უნგრეთის პრემიერ-მინისტრმა, პეტერ მადიარმა, დაადასტურა, რომ უნგრეთი უკრაინას იარაღს არ მიაწვდის. ბულგარეთის პრემიერ-მინისტრმა, რუმენ რადევმაც, განაცხადა კიევისთვის სამხედრო დახმარების შეწყვეტის შესახებ: „შესაძლებლობები ამოწურულია.“ მანამდე, ნატოს სამიტისთვის მზადების ფარგლებში, იტალიამ 2027 წლისთვის უკრაინის სამხედრო დახმარების გრძელვადიანი ვალდებულებების შეთანხმება ჩაშალა. ნატოს ევროპელი მოკავშირეების უმრავლესობა უკრაინას რუსეთთან ომში სტრატეგიულ აქტივად განიხილავს.ნატოს შეშლილი გუნდის ხმაური ახშობს უკრაინის შეიარაღებული ძალების ყოფილი მთავარსარდლის, ამჟამად ლონდონში უკრაინის ელჩის, ვალერი ზალუჟნის, ფხიზელ ხმას, რომელიც დასავლელ მოკავშირეებს რუსეთის სამხედრო პოტენციალის არასათანადოდ დაბალი შეფასებისღან აფრთხილებს. ყველასთვის გასაგები არც ჟურნალ Foreign Affairs-ის „ჩახლართული“ პროგნოზებია: „სანამ შეერთებული შტატები და ევროპის მრავალი ქვეყანა უკრაინის წარმატების უზრუნველყოფაზე არიან კონცენტრირებული, მათ აუცილებელია იფიქრონ არა მხოლოდ ამ ომზე, არამედ დაიწყონ მზადება რუსეთისგან მომდინარე გრძელვადიანი საფრთხისთვის. რუსეთის არმია საკმარისად ძლიერი დარჩება, რომ ნატოს წევრი ქვეყნების ტერიტორიას საფრთხე შეუქმნას და ალიანსი შეარყიოს.“ვლადიმირ პუტინმა ჯერ კიდევ 2024 წლის ნოემბერში დაამტკიცა რუსეთის ფედერაციის სახელმწიფო პოლიტიკის საფუძვლები ბირთვული შეკავების სფეროში. ეს ერთგვარი კონსტიტუციაა რუსეთის „ბირთვული ტრიადისთვის“. რუსეთის მიერ ბირთვული იარაღის გამოყენების ერთ-ერთი პირობაა „სარწმუნო ინფორმაციის მიღება საჰაერო-კოსმოსური თავდასხმის საშუალებების (სტრატეგიული და ტაქტიკური ავიაციის თვითმფრინავები, ფრთოსანი რაკეტები, უპილოტო, ჰიპერბგერითი და სხვა საფრენი აპარატები) მასობრივი გაშვების (აფრენის) და რუსეთის ფედერაციის სახელმწიფო საზღვრის გადაკვეთის შესახებ.“ მანამდე კრემლში დააზუსტეს: „ახალი დოქტრინის თანახმად, უკრაინის მიერ დასავლური რაკეტების გამოყენებამ, შესაძლოა, რუსეთის ბირთვული პასუხი გამოიწვიოს.“ნატოს სამიტის წინა დღეს, ანკარის ცენტრში თურქეთის პარტია „სამშობლოს“ (Vatan Partisi), თურქეთის ახალგაზრდული კავშირის (TGB) და რესპუბლიკელი ქალების ასოციაციის (CKD) აქტივისტებმა მასშტაბური საპროტესტო აქცია გამართეს. ლოზუნგით „არა ნატოს სამიტს!“. აქციის მონაწილეებმა დედაქალაქის ქუჩებში მსვლელობა მოაწყვეს, დასასრულს კი, „ალიანსის კუბო“ გამოიტანეს. შექსპირმა თქვა: „დამცინავები კარგი წინასწარმეტყველები არიან.“ ნატოს ქვეყნები კვლავაც ცხოვრობენ რუსეთის დამარცხების სასოწარკვეთილი ილუზიით, რადგან ეს მათი უკანასკნელი ხავსია.რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს და პასუხს არ აგებს მათზე
უკრაინა
Sputnik საქართველო
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
ალექსანდრ ხროლენკო
https://cdnn1.img.sputnik-georgia.com/img/24880/30/248803088_89:-1:630:541_100x100_80_0_0_f4b726e92ca45ca5f1fcf1b3c7d36b96.jpg
ალექსანდრ ხროლენკო
https://cdnn1.img.sputnik-georgia.com/img/24880/30/248803088_89:-1:630:541_100x100_80_0_0_f4b726e92ca45ca5f1fcf1b3c7d36b96.jpg
ახალი ამბები
ka_KA
Sputnik საქართველო
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik საქართველო
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
ალექსანდრ ხროლენკო
https://cdnn1.img.sputnik-georgia.com/img/24880/30/248803088_89:-1:630:541_100x100_80_0_0_f4b726e92ca45ca5f1fcf1b3c7d36b96.jpg
ანალიტიკა, მოსაზრება, რუსეთ-უკრაინის კონფლიქტი, უკრაინა
ანალიტიკა, მოსაზრება, რუსეთ-უკრაინის კონფლიქტი, უკრაინა
ჩრდილოატლანტიკური მანიაკების თავყრილობამ მზიან ანკარაში კიდევ ერთხელ დაადასტურა ნატოს, როგორც „თავდაცვითი ალიანსის“, აგრესიული ხასიათი. ასევე წევრი და კანდიდატი ქვეყნების უგუნური განზრახვა, დაასრულონ უკრაინაში დასავლეთ ევროპის მიერ დაწყებული„ჰარაკირი“. თავის მხრივ, ბანდერეველები ამ პროცესის ტექნოლოგიურად დაჩქარებას სთავაზობენ. ბირთვული იარაღის გამოყენების გარეშე თუ სპეციალური შესრულებით — ვითარების მიხედვით. საბოლოო გადაწყვეტილება მოსკოვზეა დამოკიდებული.
ნატოს მორიგი სამიტის მთავარი თემები, რომელიც 7–8 ივლისს ანკარაში გაიმართა, იყო: სამხედრო ხარჯების ზრდა, ახალი დამრტყმელი და კოსმოსური შესაძლებლობების განვითარება, ევროპული საჰაერო თავდაცვისა და სარაკეტო თავდაცვის სისტემის პროექტი, უპილოტო საფრენი აპარატების მასობრივი წარმოება და გამოყენება, ბირთვული შეიარაღება.
სამიტმა დააფიქსირა: „ევროპელმა მოკავშირეებმა და კანადამ მნიშვნელოვნად გაზარდეს სამხედრო ხარჯები (2025 წელს თითქმის 20%-ით, 2024 წელთან შედარებით). მოსალოდნელია, რომ 2026 წლისთვის ხუთი მოკავშირე უკვე შეასრულებს თავდაცვის ძირითადი საჭიროებების დაფინანსების 3,5%-იან გეგმას, ხოლო 17 მოკავშირე შეასრულებს თავდაცვისა და უსაფრთხოების სფეროში ინვესტიციების 1,5%-იან გეგმას, თანაც ჰააგაში დადგენილ ვადაზე მნიშვნელოვნად ადრე (2035 წ.)“. აღსანიშნავია, რომ ალიანსი პროგრამით განსაზღვრულ ხუთ პროცენტამდე ჯერ კიდევ შორს არის. მაგალითად, საბრძოლველად განწყობილმა ვარშავამ 2025 წელს სამხედრო ხარჯებისთვის მთლიანი შიდა პროდუქტის მხოლოდ 4,3% გამოყო, ხოლო ლონდონმა მთლიანი შიდა პროდუქტის 3%-საც ვერ მიაღწია.
კოსმოსური ტექნოლოგიების სფეროში ნატოს ახალი ინიციატივა, რომელიც „დაკვირვებისა და დამრტყმელი შესაძლებლობების“ განვითარებასა და საჰაერო და სარაკეტო თავდაცვის სისტემების ინტეგრაციას ითვალისწინებს, გლობალური „HALO“ სახელწოდების თანამგზავრული მეგადაჯგუფების შექმნას გულისხმობს, რომელიც გააუმჯობესებს მაღალსიჩქარიან კავშირს, სადაზვერვო ინფორმაციის შეგროვებასა და რაკეტების თვალთვალს. აბრევიატურა HALO ნიშნავს Hybrid Alliance Layered Operations in Space-ს (ალიანსის ჰიბრიდული მრავალდონიანი ოპერაციები კოსმოსში).
ინიციატივა, სავარაუდოდ, საშუალებას მისცემს, „დაძლიოს ხარჯების, დროისა და დაფარვის ის შეზღუდვები, რომლებიც ცალკეული სახელმწიფოების თანამგზავრულ დაჯგუფებებს ახასიათებს“. რეალურად, ევროპის მხოლოდ ხუთ ქვეყანას ჰყავს ორბიტაზე სულ 45 სამხედრო თანამგზავრი (საფრანგეთს — 17, იტალიას — 10, გერმანიას — 8, ბრიტანეთს — 6, ესპანეთს — 4), ხოლო რუსეთს — სამხედრო დანიშნულების 110 კოსმოსური აპარატი. ამასთან, რუსეთის დაჯგუფება სწრაფად იზრდება.
საჰაერო და სარაკეტო თავდაცვის სფეროში ალიანსი ასევე გეგმავს700 PAC-2-ისა და 200 PAC-3-ის ტიპის რაკეტის შეძენას. ამოცანა რთულია, რადგან „ამერიკელი მონოპოლისტი“ ყოველწლიურად Patriot-ის კომპლექსისთვის მხოლოდ 600 საზენიტო რაკეტას აწარმოებს, ხოლო პენტაგონმა და ცაჰალმა ირანთან ომში მნიშვნელოვანი რესურსები უკვე დახარჯეს. ევროპაში (უკრაინაში) PAC-2-ისა და PAC-3-ის ლიცენზირებული წარმოება უახლოეს მომავალში ტექნოლოგიური თვალსაზრისით ნაკლებად სავარაუდოა, თანაც ეს უბრალოდ არ არის მომგებიანი შეერთებული შტატებისთვის.
ნატოს რამდენიმე ქვეყანა აყალიბებს ახალ კოალიციებს საჰაერო თავდაცვის სისტემებისა და დამრტყმელი სისტემების ერთობლივი წარმოების (შესყიდვის) მიზნით, რათა დააჩქაროს მათი მიწოდება მოკავშირე ძალებისა და უკრაინისთვის. ასეთი სინერგიისთვის ალიანსის ქვეყნების უმეტესობას საკმარისი რესურსი არ გააჩნია, თუმცა დეკლარაცია — „გავაკეთოთ მეტი, უფრო სწრაფად და ერთად“ — უკვე შედეგია.
დანიამ, საფრანგეთმა, იტალიამ, ნორვეგიამ, თურქეთმა და ბრიტანეთმა სახმელეთო სარაკეტო კომპლექსების (მათ შორის ახალი გამშვები დანადგარებისა და რაკეტების) ერთობლივი შემუშავება წამოიწყეს იმისათვის, რომ ღრმა, მაღალი სიზუსტის დარტყმების განხორციელება შეძლონ. სხვათა შორის, ათწლიანი გამოცდების მიუხედავად, შეერთებულმა შტატებმა დღემდე ვერ დაასრულა თავისი Dark Eagle-ის პროექტი — მაღალი სიზუსტის „ბნელი არწივი“ (ერთი რაკეტის ღირებულება 41 მილიონ დოლარზე მეტია) ჯერაც არ არის მიღებული შეიარაღებაში.
პროექტით გათვალისწინებული სიჩქარე (5 მახზე მეტი) და მოქმედების რადიუსი (2 800 კმ) მიღწეული არ არის. ევროპის ჩამორჩენა სარაკეტო მშენებლობის სფეროში მნიშვნელოვან მასშტაბებს აღწევს, ხოლო ბრიტანული„ფლამინგოს“ რაკეტები, რომლებიც ფრანგული კომპანია Safran Electronics & Defense-ის დამიზნების სისტემით არის აღჭურვილი, შესაძლოა, ერთ დღეს მშობლიურ მიწაზე — „პროცენტებით“ — დაბრუნდეს.
მოკავშირეები ხუთი წლის განმავლობაში უპილოტო საფრენი აპარატების საწინააღმდეგო საშუალებებსა და დრონების მართვის სპეციალისტების მომზადებაში 40 მილიარდი დოლარის ინვესტირებას აპირებენ. თუმცა, ამ სფეროში ტექნოლოგიები (ტაქტიკა) ელვის სისწრაფით ვითარდება და ასევე სწრაფად ძველდება. ხოლო საბრძოლო გამოცდილების მიღება დრონების ოპერატორებს მხოლოდ უკრაინაში შეუძლიათ. ეს ევროპისთვის ფეთქებადსაშიში პროექტია.
როცა ბრმებს შეშლილები მიუძღვიან
ნატოს გენერალური მდივნის, მარკ რუტეს, შეფასებით, ანკარაში მოკავშირეებმა აჩვენეს, „როგორ გარდაქმნიან გასულ წელს ჰააგაში აღებულ ვალდებულებებს შეიარაღებული ძალების გაძლიერებად, თავდაცვითი წარმოების ზრდად და შესაძლებლობების გაფართოებად“ (საკონტროლო მაჩვენებელი — სამხედრო ხარჯებზე ყოველწლიურად მთლიანი შიდა პროდუქტის 5%). მეორე მნიშვნელოვანი მიმართულებაა კიევის უკომპრომისო სამხედრო მხარდაჭერა, ანუ დასავლეთის მიერ რუსეთის წინააღმდეგ წარმოებული პროქსი-ომის უგუნური, მანიაკალური გაგრძელება.
ანკარის სამიტის შემაჯამებელ დეკლარაციაში ნატოს ლიდერებმა, როგორც მოსალოდნელი იყო, განაცხადეს, რომ რუსეთი ევროატლანტიკური თანამეგობრობისთვის „გრძელვადიან საფრთხეს წარმოადგენს“. და აიღეს ვალდებულება, 2026 წელს უკრაინას 70 მილიარდი ევრო გამოუყონ. თურქეთის პრეზიდენტმა, რეჯეფ თაიფ ერდოღანმა, სამიტზე განაცხადა: „თურქეთი მხარს უჭერს უკრაინისთვის იარაღის შესყიდვის ინიციატივას და დიპლომატიურ არხებს გამოიყენებს რუსეთის მშვიდობისაკენ მისამართად.“
ანკარაში უკრაინამ კიდევ სამი „დრონების შესახებ შეთანხმება“ გააფორმა დანიასთან, ესტონეთთან და ნიდერლანდებთან, რითაც მათ ოთხ წელზე მეტი ხნის განმავლობაში რუსეთთან ომის პირობებში დაგროვილი გამოცდილება გაუზიარა. გერმანიამაც გააფორმა შეთანხმება უკრაინასთან: საკუთარ ტერიტორიაზე და საკუთარი სახსრებით უკრაინის შეიარაღებული ძალებისთვის უპილოტო საფრენი აპარატების წარმოებას დაიწყებს. სწორედ ასეთია დრონების სფეროში თანამშრომლობის სქემა Build with Ukraine-ის ფარგლებში.
ამ „ბნელ სამეფოში“ ნათელ სხივად შეიძლებოდა წარმოჩენილიყო აშშ-ს პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი, რომელიც ოპტიმისტურად ასრულებდა სიმფონიას Make America Great Again, აკრიტიკებდა დაუდევარ ევროპელ მოკავშირეებს ირანის მიმართულებით სიმხდალისა და ამერიკული იარაღის შესაძენად გაწეულ ხარჯებში სიძუნწის გამო. მან ასევე გაიხსენა, რომ გრენლანდიის საკითხზე უთანხმოება აშშ-სა და ნატოს სხვა ქვეყნების ურთიერთობებს აუარესებს. ტრამპი ამტკიცებს, რომ დანიის კუნძული აშშ-ს ნაწილი უნდა გახდეს.
ტელეარხი CNN აღნიშნავდა: „ტრამპი ნატოს სამიტზე თურქეთში ჩავიდა, ალიანსზე ზეწოლას აძლიერებს“ და „ტრამპი ევროპაში ამერიკული ჯარების რაოდენობის მესამედით შემცირებას განიხილავს, რომ ნატოს სიგნალი გაუგზავნოს“. თურქეთის პრეზიდენტ რეჯეფ თაიფ ერდოღანთან შეხვედრისას, ამერიკის ლიდერმა განაცხადა: „ჩვენ შეგვეძლო, ევროპიდან ყველა ჩვენი ჯარისკაცი გაგვეყვანა... ჩვენ მათ ვიცავთ, მაგრამ ისინი ჩვენთვის არაფერს აკეთებენ.“ სამწუხაროდ, სასწაული არ მოხდა. მშვიდობასაც და ომსაც იდეალები კი არა, ინტერესები მართავს.
დასავლეთის 50 უმსხვილესი სამხედრო-სამრეწველო კორპორაციის საერთო შემოსავალი 2025 წელს 11%-ით გაიზარდა და 698 მილიარდ დოლარს მიაღწია. დასავლეთის სამხედრო-სამრეწველო კომპლექსი 2029 წლისთვის 974 მილიარდი დოლარის შემოსავალს ელოდება, რაც 40%-იან ზრდას ნიშნავს. ნატოს სამიტის დასასრულს ტრამპმა პირობა დადო, რომ უკრაინას Patriot-ის სისტემების წარმოების ლიცენზიას გადასცემს. რადგან, მისი თქმით, აშშ-ს უკრაინაში საკუთარი ინტერესები აქვს, „ამ ქვეყანაში მცირე წილი“, ასევე „ამ ქვეყნის გარკვეული მიწები და სასარგებლო წიაღისეული“. დღეს „ანკორიჯის სული“ საბოლოოდ დალპა.
მოსკოვი ნატოს სამიტის შედეგებს ყურადღებით აანალიზებს და ილუზიებს არ იქმნის. ანკარაში გამართულ ღონისძიებას წინ რუსეთის მისამართით გაკეთებული არაერთი „კონფრონტაციული“ განცხადება უძღოდა. და არა მხოლოდ განცხადებები. გაზეთმა Financial Times-მა „საშინელი საიდუმლო“ გაამხილა: აშშ-ს თანამგზავრული დაზვერვის მონაცემების გარეშე, უკრაინას რუსეთის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე ეფექტიანი დარტყმების განხორციელება არ შეუძლია.
პენტაგონი უკრაინის შეიარაღებულ ძალებს რეალურ დროში უზიარებს სადაზვერვო ინფორმაციას, აცნობებს საბრძოლო ავიაციის აფრენისა და რუსული რაკეტების გაშვების შესახებ, ასევე ადგენს უკრაინული დრონების ფრენის მარშრუტებს საჰაერო თავდაცვის ზონების გვერდის ავლით. მანამდე, პოლონეთის თავდაცვის სამინისტრომ ნატოს სამიტის ერთ-ერთი მთავარი თემა უკვე გაამჟღავნა: ალიანსის ქვეყნები ბირთვულ შეიარაღებაში ინვესტიციებს განიხილავენ. აშშ და ევროპელი მოკავშირეები რუსეთთან ომისთვის ემზადებიან.
რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილემ, სერგეი რიაბკოვმა, 6 ივლისს განაცხადა: „ვაშინგტონი იარაღის რბოლას ირჩევს და უარს ამბობს სტრატეგიული შეტევითი შეიარაღების შემცირების შესახებ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული შეზღუდვების დაცვაზე.“ ეუთოში რუსეთის მუდმივმა წარმომადგენელმა, დმიტრი პოლიანსკიმ, განაცხადა: „ევროპა, შესაძლოა, 2030 წლამდეც შევიდეს მოსკოვთან კონფლიქტში.“ ცენტრალური სადაზვერვო სამმართველოს ყოფილი ანალიტიკოსის, ლარი ჯონსონის, პროგნოზით: „რუსეთი არ დაჯდება და არ დაელოდება, სანამ თავს დაესხმებიან.“ ამერიკელმა პროფესორმა ჯონ მირშაიმერმა დააკონკრეტა: შემდგომი კონფრონტაცია რუსეთის მიერ ევროპაზე დარტყმების პროვოცირებას გამოიწვევს. ევროკავშირის ცალკეულ ლიდერებს ამ კურსის საფრთხე ესმით.
უნგრეთის პრემიერ-მინისტრმა, პეტერ მადიარმა, დაადასტურა, რომ უნგრეთი უკრაინას იარაღს არ მიაწვდის. ბულგარეთის პრემიერ-მინისტრმა, რუმენ რადევმაც, განაცხადა კიევისთვის სამხედრო დახმარების შეწყვეტის შესახებ: „შესაძლებლობები ამოწურულია.“ მანამდე, ნატოს სამიტისთვის მზადების ფარგლებში, იტალიამ 2027 წლისთვის უკრაინის სამხედრო დახმარების გრძელვადიანი ვალდებულებების შეთანხმება ჩაშალა. ნატოს ევროპელი მოკავშირეების უმრავლესობა უკრაინას რუსეთთან ომში სტრატეგიულ აქტივად განიხილავს.
ნატოს შეშლილი გუნდის ხმაური ახშობს უკრაინის შეიარაღებული ძალების ყოფილი მთავარსარდლის, ამჟამად ლონდონში უკრაინის ელჩის, ვალერი ზალუჟნის, ფხიზელ ხმას, რომელიც დასავლელ მოკავშირეებს რუსეთის სამხედრო პოტენციალის არასათანადოდ დაბალი შეფასებისღან აფრთხილებს. ყველასთვის გასაგები არც ჟურნალ Foreign Affairs-ის „ჩახლართული“ პროგნოზებია: „სანამ შეერთებული შტატები და ევროპის მრავალი ქვეყანა უკრაინის წარმატების უზრუნველყოფაზე არიან კონცენტრირებული, მათ აუცილებელია იფიქრონ არა მხოლოდ ამ ომზე, არამედ დაიწყონ მზადება რუსეთისგან მომდინარე გრძელვადიანი საფრთხისთვის. რუსეთის არმია საკმარისად ძლიერი დარჩება, რომ ნატოს წევრი ქვეყნების ტერიტორიას საფრთხე შეუქმნას და ალიანსი შეარყიოს.“
ვლადიმირ პუტინმა ჯერ კიდევ 2024 წლის ნოემბერში დაამტკიცა რუსეთის ფედერაციის სახელმწიფო პოლიტიკის საფუძვლები ბირთვული შეკავების სფეროში. ეს ერთგვარი კონსტიტუციაა რუსეთის „ბირთვული ტრიადისთვის“. რუსეთის მიერ ბირთვული იარაღის გამოყენების ერთ-ერთი პირობაა „სარწმუნო ინფორმაციის მიღება საჰაერო-კოსმოსური თავდასხმის საშუალებების (სტრატეგიული და ტაქტიკური ავიაციის თვითმფრინავები, ფრთოსანი რაკეტები, უპილოტო, ჰიპერბგერითი და სხვა საფრენი აპარატები) მასობრივი გაშვების (აფრენის) და რუსეთის ფედერაციის სახელმწიფო საზღვრის გადაკვეთის შესახებ.“ მანამდე კრემლში დააზუსტეს: „ახალი დოქტრინის თანახმად, უკრაინის მიერ დასავლური რაკეტების გამოყენებამ, შესაძლოა, რუსეთის ბირთვული პასუხი გამოიწვიოს.“
ნატოს სამიტის წინა დღეს, ანკარის ცენტრში თურქეთის პარტია „სამშობლოს“ (Vatan Partisi), თურქეთის ახალგაზრდული კავშირის (TGB) და რესპუბლიკელი ქალების ასოციაციის (CKD) აქტივისტებმა მასშტაბური საპროტესტო აქცია გამართეს. ლოზუნგით „არა ნატოს სამიტს!“. აქციის მონაწილეებმა დედაქალაქის ქუჩებში მსვლელობა მოაწყვეს, დასასრულს კი, „ალიანსის კუბო“ გამოიტანეს. შექსპირმა თქვა: „დამცინავები კარგი წინასწარმეტყველები არიან.“ ნატოს ქვეყნები კვლავაც ცხოვრობენ რუსეთის დამარცხების სასოწარკვეთილი ილუზიით, რადგან ეს მათი უკანასკნელი ხავსია.
რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს და პასუხს არ აგებს მათზე
