ქართველი ექსპერტები: კავკასიის წინაშე არსებული გამოწვევები და პოლიტიკური შანსები– ფოტო

თბილისში გაზეთ „სვობოდნაია გრუზიის“ მიერ ორგანიზებული მრგვალი მაგიდა გაიმართა, რომელსაც პოლიტოლოგები და ექსპერტები ესწრებოდნენ.

ღონისძიებას გაზეთ „სვობოდნაია გრუზიას“ მთავარი რედაქტორი ტატო ლასხიშვილი უძღვებოდა.

შეხვედრის მონაწილეებმა აზრები გაცვალეს სხვადასხვა საკითხსა და პრობლემაზე - მოუგვარებელი კონფლიქტებიდან და პოლიტიკური არასტაბილურობიდან, რეგიონის ეკოლოგიისთვის საფრთხეებამდე.

ექსპერტ-ფსიქოლოგმა მარიამ მაისურაძემ ზოგადი ჩარჩო მონიშნა: გლობალური პროცესები, რომლებიც კავკასიაზე ახდენენ გავლენას, საგარეო და საშინაო ფაქტორებად იყოფა. საგარეო ფაქტორები გამოწვეულია აშშ-ს, რუსეთსა და ჩინეთს შორის მსოფლიო გავლენების გადანაწილებით და ამ ბრძოლაში ევროპა, უკრაინა და სხვა რეგიონები უფრო მეტად ინსტრუმენტებად გვევლინებიან, ვიდრე დამოუკიდებელ მოთამაშეებად.

„კავკასიის რეგიონი, გვინდა ეს ჩვენ თუ არა, არის წერტილი, სადაც ძალიან ბევრი ინტერესი იკვეთება – არა მხოლოდ სახელმწიფო რესურსების, არამედ უშუალოდ გეოგრაფიული მდებარეობის თვალსაზრისითაც“, – ამბობს მაისურაძე.

საერთაშორისო სამართლის იურისტმა სიმონ კილაძემ ყურადღება გაამახვილა იმ პრაქტიკულ გამოწვევებზე, რომლებიც დიდი გეოპოლიტიკური დისკუსიების ჩრდილში რჩება.

მათგან პირველია - სასაზღვრო საკითხების მოუგვარებლობა. მისი თქმით, სამხრეთ კავკასიის სამი ქვეყნიდან არცერთს არ აქვს მოწესრიგებული საზღვრები სიტყვის სრული მნიშვნელობით. საქართველო ყველაზე მოწყვლად მდგომარეობაშია: არ არსებობს ხელშეკრულებები არც რუსეთთან, არც სომხეთთან და არც აზერბაიჯანთან – ერთადერთ გამონაკლისს წარმოადგენს მხოლოდ თურქეთთან გაფორმებული ხელშეკრულება ყარსის შეთანხმების საფუძველზე.

„სახელმწიფო - ეს არის ტერიტორია და საზღვარი. სანამ ეს საზღვარი მოუგვარებელია, ეს არასტაბილურობის მუდმივი წყაროა“, - მიაჩნია კილაძეს.

პოლიტოლოგმა და კავკასიის საკითხებში ექსპერტმა მამუკა არეშიძემ განსაკუთრებული ყურადღება გაამახვილა რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობებში არსებული სიტუაციის პარადოქსულობაზე.

არეშიძემ სამხრეთ კავკასიაში რუსეთის პოლიტიკა მთლიანობაში შეაფასა: მისი აზრით, ის 1990-იანი წლებიდან მოყოლებული წარუმატებელი იყო და დღემდე ასე რჩება.„კონფლიქტურ პოლიტიკას - კონფლიქტების გაყინვამ გავლენის ბერკეტების შენარჩუნების მიზნით – არც რუსეთისთვის და არც რეგიონისთვის კარგი არაფერი მოუტანია. მე არ ვიცნობ მსოფლიოში არცერთ ძალას, რომელსაც რეალურად სურდა ამ კონფლიქტების მოგვარება. ყველა – დასავლეთიდანაც და აღმოსავლეთიდანაც – ორიენტირებული იყო სწორედ მათ გაყინვაზე“, - განაცხადა მან.

პოლიტოლოგმა და კონფლიქტოლოგმა ბადრი ნაჭყებიამ რეგიონის უფრო ფართო გაგება შემოგვთავაზა: მისი აზრით, სამხრეთ კავკასიაზე საუბარი ჩრდილოეთ კავკასიის, თურქეთისა და ირანის კონტექსტის გარეშე – სურათის წინასწარ გამარტივებას ნიშნავს. სწორედ ამ ფართო გაგების საფუძველზე შეიქმნა ფორმულა „3+3“.

ნაჭყებიამ მთავარ ახალ ფაქტორად ირანი დაასახელა. მისი შეფასებით, მიმდინარე კონფლიქტის შედეგი ასეთია: ირანს არ გაუმარჯვია, თუმცა, არც დამარცხებულა.

„ირანმა აჩვენა, რომ ტექნოლოგიური თვალსაზრისით ის მაღალ დონეზე იმყოფება. მისი ინტერესების იგნორირება აღარ შეიძლება. მე ვხედავ, რომ აზერბაიჯანელ კოლეგებში ანტიირანული რიტორიკა ბოლო დროს მკვეთრად შეიცვალა“, – განაცხადა ნაჭყებიამ.

ნაჭყებიამ ყურადღება გაამახვილა ანაკლიის პორტის მშენებლობის პროექტზე, როგორც რამდენიმე მხარის – ჩინეთის, საქართველოს, რუსეთისა და აფხაზეთის ინტერესების პოტენციური თანხვედრის წერტილზე. მისი თქმით, როდესაც პროგრამა „ჩინური პანორამის“ ფარგლებში ანაკლიის პერსპექტივები განიხილებოდა, ამ იდეას აფხაზეთის ტყვარჩელის რაიონის ბიზნეს-ასოციაციაც კი გამოეხმაურა, რომელმაც მზადყოფნა გამოთქვა სამშენებლო მასალების მიწოდებაში მონაწილეობის მისაღებად.

გაზეთ „ვრასტანის“ რედაქტორი ვან ბაიბურთი თემას ისტორიული და ფსიქოლოგიური კუთხით მიუდგა. 1453 წელს ბიზანტიის დაცემასთან პარალელის გავლებისას მან აღნიშნა: მაშინაც, ისევე როგორც ახლა, დიდი სახელმწიფოები ერთმანეთთან ბრძოლით იყვნენ დაკავებული და ვერ შეამჩნიეს, როგორ გაქრა ზესახელმწიფო დედამიწის რუკიდან.

„მთელი ევროპა ბიზანტიის წინააღმდეგ იყო და არც მართლმადიდებელი რუსეთი აჩქარებულა დასახმარებლად. შეხედეთ, რა გაჩნდა შუაგულ ევროპაში. ისინი, ვისაც კავკასიის რუკის შეცვლა სურთ, დღესაც არსებობენ – და ამას არც მალავენ“, – ამბობს ბაიბურთი.