ომბუდსმენი: საქართველოში ხანდაზმულები პანსიონატში პრობლემებს აწყდებიან

© courtesy of Public Defender of Georgiaლევან იოსელიანი
ლევან იოსელიანი - Sputnik საქართველო, 1920, 22.06.2026
გამოწერა
სახალხო დამცველის აპარატის მონიტორინგმა ხანდაზმულთა კერძო პანსიონატებზე სახელმწიფო კონტროლის არარსებობა გამოავლინა
თბილისი, 22 ივნისი — Sputnik. საქართველოში სახელმწიფო არ ფლობს სრულ ინფორმაციას ხანდაზმულთა კერძო პანსიონატების მუშაობის შესახებ, ხოლო მწოლიარე პაციენტები რიგ დაწესებულებებში ფაქტობრივად საზოგადოებისგან იზოლირებულნი აღმოჩნდებიან, ნათქვამია სახალხო დამცველის 2025 წლის ანგარიშში.
გასულ წელს სახალხო დამცველის აპარატმა სხვადასხვა ტიპის ხანდაზმულთა ხანგრძლივი მოვლის რვა დაწესებულებაში ჩაატარა მონიტორინგი და შესაბამისი ანგარიში მოამზადა.
მონიტორინგის მიზანი იყო ცხოვრების პირობებისა და სისტემური პრაქტიკის შეფასება, რომლებიც გავლენას ახდენს ხანდაზმულთა უფლებების დაცვასა და ღირსეული ცხოვრებისათვის აუცილებელი სტანდარტების შენარჩუნებაზე.
შემოწმებული დაწესებულებები ერთმანეთისგან განსხვავდებოდა როგორც სამართლებრივი სტატუსით (სახელმწიფო და კერძო), ისე გეოგრაფიული მდებარეობით.
მონიტორინგის შედეგების მიხედვით, საქართველოში კვლავ არ არსებობს ხანგრძლივი მოვლის კერძო დაწესებულებების სისტემური აღრიცხვა და ზედამხედველობა. შედეგად, სახელმწიფო არ ფლობს სრულ ინფორმაციას მათი საქმიანობისა და მიწოდებული მომსახურების ხარისხის შესახებ.
მონიტორინგმა აჩვენა, რომ მოვლის სისტემაში ის სამედიცინო მოდელი სჭარბობს, რაც ზღუდავს ხანდაზმულთა ავტონომიას და მათ მონაწილეობას გადაწყვეტილების მიღების პროცესში, ასევე ზრდის სოციალური იზოლაციის რისკს.
განსაკუთრებული შეშფოთება გამოიწვია მწოლიარე და თვითმოვლის უნარს მოკლებული პაციენტების მიმართ არსებულმა პრაქტიკამ. შემოწმებული დაწესებულებების უმრავლესობაში ასეთი ბენეფიციარები განთავსებულნი იყვნენ შენობების ზედა სართულებზე, რომლებიც არ იყო აღჭურვილი ლიფტებითა და სხვა ადაპტირებული ინფრასტრუქტურით.
შედეგად, მათთვის ფაქტობრივად შეუძლებელი ხდებოდა სუფთა ჰაერზე სეირნობა სხვისი დახმარებითაც კი, ხოლო სხვა მაცხოვრებლებთან ურთიერთობა შეზღუდული იყო, რაც მნიშვნელოვნად ზრდიდა სოციალური იზოლაციის რისკს.
პრობლემად რჩება ასეთი ხანდაზმული ადამიანების ჰიგიენის დაცვაც, რაც მინიმალურ სანიტარულ მოთხოვნებსაც კი ვერ აკმაყოფილებს. მსგავსი მიდგომა ეწინააღმდეგება არა მხოლოდ ადამიანის ღირსების პატივისცემის პრინციპს, არამედ ჯანდაცვისა და ჰიგიენის საერთაშორისო სტანდარტებს, მათ შორის მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციისა და გაეროს მიერ განმტკიცებულ „ზრუნვისა“ და „უსაფრთხოების“ პრინციპებს.
სხვა გამოვლენილ პრობლემებს შორისაა — პერსონალის არასაკმარისი კვალიფიკაცია, მოვლის ინდივიდუალური გეგმების ფორმალური ხასიათი, სოციალური და რეაბილიტაციური ღონისძიებების ნაკლებობა, ასევე მაცხოვრებლებთან ეფექტიანი უკუკავშირის მექანიზმების არარსებობა.
ანგარიში შეიცავს რეკომენდაციებს როგორც სახელმწიფო ორგანოების, ისე მომსახურების მიმწოდებლებისთვის, რომლებიც მიმართულია ხანდაზმულთა ხანგრძლივი მოვლის სისტემის გაუმჯობესებისკენ.
ყველა ახალი ამბავი
0