ერევნული ილუზიების კრახი და თბილისის პრაგმატიზმი: როგორია სომხეთის არჩევნების გაკვეთილები?

© photo: Sputnik / Stringerმამუკა ფიფია
მამუკა ფიფია - Sputnik საქართველო, 1920, 09.06.2026
გამოწერა
„Sputnik საქართველოს" კოლუმნისტი, პოლიტიკური პარტია „სოლიდარობა მშვიდობისთვის“ ლიდერი მამუკა ფიფია თავის ახალ სვეტში სომხეთის არჩევნების შედეგებსა და რეგიონზე მათ გავლენას აანალიზებს.
მამუკა ფიფია
სომხეთში საპარლამენტო არჩევნები დასრულდა, სადაც, წარსული შეცდომების ლოგიკის საწინააღმდეგოდ, ნიკოლ ფაშინიანმა გაიმარჯვა. ფხიზლად მოაზროვნე ანალიტიკოსებისთვის აშკარაა: პოლიტიკური განწყობები და ოფიციალური ერევნის დესტრუქციული კურსი არ შეიცვლება. ფაშინიანის გუნდი ჯიუტად აგრძელებს ქვეყნის ანტირუსული გზით წაყვანას და ბიზნესსა და მოქალაქეებს ცარიელ დაპირებებს გულუხვად ურიგებს. თუმცა, ეკონომიკური რეალობა და გეოპოლიტიკის კანონები დილეტანტიზმის მიმართ დაუნდობელია.
რუსეთის მხრიდან სავაჭრო ურთიერთობების ბოლოდროინდელი გამწვავებისა და ფიტოსანიტარული შეზღუდვების კომენტარისას, ფაშინიანმა მარტივად განაცხადა: „თუ რუსეთი სომხური პროდუქციისთვის თავის ბაზარს დახურავს, ჩვენ, უბრალოდ, ევროკავშირის ბაზარზე გავალთ“. მსგავსი განცხადებები ნათლად აჩვენებს, რომ სომხეთის პრემიერ-მინისტრი საერთაშორისო ვაჭრობის რეალური მექანიზმების საკითხში ღრმად ჩახედული არ არის.
ევროკავშირის ბაზარი საქველმოქმედო გამოფენა კი არა, მკაცრად რეგულირებული სივრცეა, რომელიც დაცულია სატარიფო ბარიერებით, კატეგორიული სტანდარტებით და, რაც მთავარია, მკაცრი კვოტების სისტემით.
ევროკავშირს მკაცრი კვოტები აქვს მგრძნობიარე სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის (პომიდორი, კიტრი, ხილი, ყვავილები) იმპორტზე, რომ საკუთარი ევროპელი ფერმერები დაიცვას. სომხური ექსპორტი, უბრალოდ, მოცულობების „ჭერს“ მიეხეთქება.
ევროკავშირის სავაჭრო ქსელებზე სრულფასოვანი წვდომისთვის წლობით უნდა ჩაატარო სერტიფიცირება. ერევანი ამის კომპენსირებას ლოგისტიკის სუბსიდირებით ცდილობს, მაგრამ ეს ზღვაში წვეთია. სომხეთს ევროკავშირთან პირდაპირი საზღვარი არ აქვს. მალფუჭებადი ბოსტნეულისა და ყვავილების საჰაერო გზით ან უკიდურესად რთული სატრანზიტო დერეფნებით გადაზიდვის მცდელობები სომხურ პროდუქციას ფასის მხრივ არაკონკურენტუნარიანს ხდის.
თუ აგრარული ექსპორტის კრახი გლეხებს დაარტყამს, ენერგეტიკულმა კრიზისმა, შესაძლოა, მთელი სომხეთი პარალიზებული დატოვოს. რუსული გაზის მიწოდება და მეწამორის ატომური ელექტროსადგურის სტაბილური მუშაობა ქვეყნის გადარჩენის საფუძველია. რისი იმედი აქვს ერევანს, როდესაც მოსკოვთან კავშირებს წყვეტს?
როგორც ჩანს, ფაშინიანს სერიოზულად სჯერა, რომ შეერთებული შტატები ირანთან ჰიპოთეტურ ომში გაიმარჯვებს და სომხეთი სწორედ იქიდან, სპარსული სახელმწიფოებრიობის ნანგრევებიდან, იაფ ენერგორესურსებს მიიღებს. ახლო აღმოსავლეთში სხვისი სამხედრო ავანტიურებიდან გეოპოლიტიკური დივიდენდების მიღების იმედად ყოფნა კლასიკური „მოუკლავი დათვის ტყავის გაყოფაა“. ირანი ძლიერი რეგიონული მოთამაშეა, ხოლო ვაშინგტონს არაერთხელ დაუმტკიცებია, რომ მცირე ქვეყნებს სახარჯ მასალად იყენებს და კრიტიკულ მომენტში მათ კატასტროფასთან პირისპირ ტოვებს.
სანამ საქართველო სტაბილურობას, ეკონომიკურ ზრდასა და ეროვნულ ინტერესებს ირჩევს, სომხეთი შეგნებულად დგება ფართომასშტაბიანი კრიზისის გზაზე. სამხრეთ კავკასია გეოპოლიტიკურ ილუზიებს არ პატიობს. რუსული ბაზარი და რესურსები ერევნის გადარჩენისთვის შეუცვლელია და ბრიუსელის 50-მილიონიანი ევროს მოცულობის არცერთი დახმარება ეკონომიკას კოლაფსისგან ვერ იხსნის. ჩვენ კი სომხეთში მიმდინარე მოვლენებს, მისი ამჟამინდელი განწყობების გათვალისწინებით, ყურადღებით დავაკვირდებით გვერდიდან და გავაგრძელებთ საკუთარი პრაგმატული და მომგებიანი კურსის განმტკიცებას.
საქართველოში კარგად ახსოვთ გასული ათწლეულების განმავლობაში რუსეთის მიერ დაწესებული მტკივნეული ემბარგო. მაშინ, მწვავე პოლიტიკური დაპირისპირების პერიოდში, დარტყმის ქვეშ ჩვეულებრივი მეღვინეები, მებაღეები და ფერმერები აღმოჩნდნენ. თბილისში ახსოვთ იმ გლეხების პრობლემები, რომლებიც გასაღების ბაზრების გარეშე დარჩნენ და სხვისი პოლიტიკური თამაშების გამო, კოლოსალური ზარალი მიიღეს.
ისტორიის გაკვეთილებიდან სწორი დასკვნების გამოტანის შემდეგ, დღევანდელი საქართველო რუსეთის სავაჭრო-ეკონომიკური პარტნიორის როლში თავს კომფორტულად გრძნობს. რესპუბლიკა ზრდის სავაჭრო ბრუნვას, ავითარებს ტურიზმს, ხსნის ახალ სატრანსპორტო შესაძლებლობებს და ტრანზიტის ხარჯზე მდიდრდება. სწორედ ეს არის ნამდვილი სუვერენიტეტი — იმოქმედო საკუთარი ხალხის ინტერესებიდან გამომდინარე და არა დასავლელი კურატორების კარნახით. ისღა დაგვრჩენია, მხოლოდ იმედი გამოვთქვათ, რომ თბილისსა და მოსკოვს შორის ეს პრაგმატული ურთიერთობები მომავალშიც კიდევ უფრო გაღრმავდება.
რედაქცია, შესაძლოა, არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს და პასუხს არ აგებს მათზე
ყველა ახალი ამბავი
0