ირანის კონფლიქტი: ისრაელისა და აშშ-ის სამხედრო ბაზები იწვის

  - Sputnik საქართველო, 1920, 08.06.2026
გამოწერა
ამერიკა-ისრაელის აგრესია ირანის წინააღმდეგ ჩაკეტილ წრეზე მიმდინარე მარათონად იქცა, საიდანაც, სტრატეგიული მარცხის აღიარების გარეშე, ცოცხლად გამოსვლა შეუძლებელია. პენტაგონისა და ცაჰალის რეგიონული სამხედრო დაჯგუფება მოკლე დროში დამარცხდა, დამცირდა და ისინი ევროპელმა მოკავშირეებმა მიატოვეს. თუმცა, ვაშინგტონი თავის უაზრო და დაუნდობელ „ცეკვას ნიჩბის ტარზე“ აგრძელებს, ცდილობს, თეირანს მშვიდობის პირობები „ძალის პოზიციიდან“ უკარნახოს. ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსის სარაკეტო დარტყმები აშშ-ს რეალობაში აბრუნებს.
8 ივნისს ირანის შეიარაღებულმა ძალებმა თავდასხმა განახორციელეს ისრაელის ავიაბაზებზე — ნევატიმზე, ტელ-ნოფზე, რამათ-დავიდზე, ასევე ჰაიფის ნავთობქიმიურ საწარმოებზე — ირანისა და ლიბანის ტერიტორიებზე ცაჰალის დარტყმების საპასუხოდ. ცოტა ხნით ადრე, ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსმა დარტყმები მიაყენა აშშ-ს სამხედრო ბაზას ქუვეითში და აშშ-ს სამხედრო-საზღვაო ძალების მე-5 ფლოტის ობიექტებს ბაჰრეინში, მას შემდეგ, რაც CENTCOM-მა ირანის კუნძულებზე — სერიკსა და ქეშმზე — იერიშები განახორციელა.
ვრცელდება ცნობები ორმუზის სრუტეში ამერიკულ ხომალდებზე დარტყმების შესახებ, ხოლო აშშ-ს პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი ისრაელსა და ირანს შორის ურთიერთობებში თავშეკავებისკენ საჯაროდ მოუწოდებს. ტრამპი ღიად მოითხოვს, რომ ისრაელმა ლიბანში საბრძოლო მოქმედებები შეწყვიტოს, თითქოს ეს აშშ-სა და ირანს შორის უფრო ფართომასშტაბიანი ომის თავიდან ასაცილებლადაა საჭირო. გაზეთ Maariv-ის სანდო წყარო საპირისპიროს ამტკიცებს: ცაჰალის მიერ ირანულ ობიექტებზე განხორციელებული 15-ზე მეტი თავდასხმა „ტრამპის ადმინისტრაციასთან კოორდინაციით განხორციელდა“. მსგავსი „სამშვიდობო“ სქემა შეინიშნება უკრაინის კონფლიქტის მოგვარების პროცესშიც: ტრამპი ხმამაღლა საუბრობს დარეგულირებაზე, პენტაგონი კი ჩუმად ამარაგებს უკრაინის შეიარაღებულ ძალებს იარაღით, საბრძოლო მასალებით, უპილოტო საფრენი აპარატებით, სატელიტური სადაზვერვო ინფორმაციითა და Starlink-ის კავშირით.
ახლო აღმოსავლეთში ცეცხლის შეწყვეტის მოჩვენებითი რეჟიმი და ვაშინგტონსა და თეირანს შორის გაჭიანურებული მოლაპარაკებები შეჩერებულია. რეგიონი 2026 წლის გაზაფხულის დასაწყისის „ცხელ მდგომარეობას“ დაუბრუნდა. იემენელმა ჰუსიტებმა სარაკეტო დარტყმები მიაყენეს სამიზნეებს ისრაელში და წითელი ზღვა ისრაელის გემებისთვის სრულად დახურეს. საუდის არაბეთისა და კატარის ხელმძღვანელობამ აშშ-სა და ირანს შორის კონფლიქტის დეესკალაციისა და შუამავლობის კოორდინაციისკენ მოუწოდა, თუმცა, ეს რუბ-ელ-ხალის უდაბნოში მღაღადებლის ხმად რჩება.
ომი მხოლოდ იწყება. ირანის ისლამური რესპუბლიკის უმაღლესი ლიდერის მრჩეველმა, მოჰსენ რეზაიმ, გააფრთხილა, რომ ბეირუთზე ისრაელის დარტყმები ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსის ახალ იერიშებს გამოიწვევს ცაჰალის ობიექტებზე. ისრაელის თავდაცვის არმიის ოფიციალურმა წარმომადგენელმა, ეფი დეფრინმა, საპასუხოდ განაცხადა: ჩვენ გავაგრძელებთ „ჰეზბოლას“ ობიექტებზე შეტევებს მთელი ლიბანის მასშტაბით. დონალდ ტრამპმაც დაუშვა, რომ, დიპლომატიის წარუმატებლობის შემთხვევაში, აშშ ირანის ისლამური რესპუბლიკის ტერიტორიაზე სპეცდანიშნულების ძალებს გადასხამს.
შეურიგებელ მოწინააღმდეგეებს შორის სპარსეთის ყურეში მიმდინარე მოლაპარაკებები პაკისტანელი შუამავლების მეშვეობით ტარდება და „უკრაინული სცენარით“ ვითარდება — მხარეთა წინააღმდეგობები გადაულახავია, ინტერესები პოლარულია, შედეგები კი არაერთმნიშვნელოვანი. თეირანს, ისევე როგორც მსოფლიოს მრავალი სხვა დედაქალაქს, სერიოზული საფუძველი აქვს, არ ენდოს ვაშინგტონის მშვიდობისმოყვარეობას (დიპლომატიას). ყველასთვის ნათელია: პაუზა აშშ-ს სჭირდება იმისათვის, რომ ძალები მოიკრიბოს „ნავთობ-გაზის“ აგრესიის მორიგი ტალღის წინ. ამიტომ ამერიკელი საზღვაო ქვეითები ურბანულ პირობებში სადესანტო ოპერაციებისთვის ემზადებიან, მსოფლიო ეკონომიკა კი — ბარელზე 200-დოლარიანი ნავთობისთვის. სარაკეტო დარტყმების ბოლო ტალღამ ნავთობის ფასის სამ პროცენტზე მეტით ზრდა გამოიწვია — თითო ბარელის ღირებულება 96 დოლარს ასცდა.
ათასწლოვანი ახლოაღმოსავლური კონფლიქტი საკუთარი ობიექტური კანონებით ვითარდება. ამ ისტორიაში პრინციპულად ახალი ცოტა რამ არის. შეერთებული შტატები, თავის მხრივ, ათწლეულების განმავლობაში ცდილობს, ხალხებს შორის უძველესი მტრობა საკუთარი ინტერესებისთვის გამოიყენოს და რეგიონი სამხედრო საშუალებებით „გადააფორმატოს“ ბუნებრივი რესურსების გატანისთვის (ძარცვისთვის). ამერიკული მრავალრიცხოვანი „ქარიშხლების უდაბნოში“ დაწყება უფრო ადვილია, ვიდრე დასრულება. პენტაგონის, პრაქტიკულად, ყველა ოპერაცია ახლო აღმოსავლეთში მარცხის ისტორიაა. ამერიკელები სწორ დასკვნებს არ აკეთებენ. პრეზიდენტები იცვლებიან, მაგრამ აშშ-ს მტაცებლური საგარეო პოლიტიკა უცვლელი რჩება. ყველაზე უარესი ჯერ კიდევ წინ არის.
ჟურნალმა The American Conservative-მა რამდენიმე დღის წინ აღნიშნა: „ომს უკრაინაში და ომს ირანში მრავალი შემაშფოთებელი კავშირი აქვს და, რაც უფრო დიდხანს გრძელდება პირველი, მით უფრო საშიში ხდება მეორე“. გამოცემა განმარტავს: „რუსეთი დაეხმარა ირანს, თავის სტრატეგიულ პარტნიორს, ახლო აღმოსავლეთში ამერიკულ ბაზებზე დარტყმების განხორციელებაში — უკრაინისთვის ამერიკული სამხედრო მხარდაჭერის საპასუხოდ. თეირანის დარტყმების გასაოცარი სიზუსტიდან გამომდინარე, მოსკოვმა, სავარაუდოდ, უმაღლესი ხარისხის სადაზვერვო ინფორმაცია მიაწოდა“. ამასთან, როგორც უკრაინის, ისე ირანის სამხედრო მოქმედებების თეატრებზე, „მოლაპარაკებების მაგიდასთან შეთანხმების მიღწევის შანსები მნიშვნელოვნად შემცირდა, ხოლო გეოპოლიტიკური კატასტროფის საფრთხე გაიზარდა“. აშშ-ს სტრატეგიულმა შეცდომებმა უკრაინასა და ირანში, უდავოდ, მესამე მსოფლიო ომი დააახლოვა.
ვფიქრობ, აშშ-ს პროქსი-ომში ჩართვის გარეშე, რუსეთის სპეციალური სამხედრო ოპერაცია ხუთ დღეში წარმატებით დასრულდებოდა. ვაშინგტონის ქრონიკული, არაკომპეტენტური და აგრესიული ჩარევა სხვა ქვეყნების საქმეებში პრობლემებს კი არ აგვარებს, არამედ მუდმივად ახალს წარმოშობს. პოლიტიკურ კრიზისებს სამხედრო კონფლიქტებად გარდაქმნის — მრავალწლიან, რთულ და სისხლისმღვრელ დაპირისპირებებად. და მაინც, ორმუზის სრუტე ირანული რჩება. რუსეთის განაპირა მხარეს მოსკოვი არავის დაუთმობს.
რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს და პასუხს არ აგებს მათზე!
ყველა ახალი ამბავი
0