მრგვალი მაგიდა: „რელიგიისა და კულტურის როლი საერთაშორისო ურთიერთობებში“ - ფოტო
თბილისში გაზეთ „სვობოდნაია გრუზიის“ ორგანიზებით პოლიტოლოგებისა და ექსპერტების მრგვალი მაგიდა გაიმართა.
მონაწილეებმა იმსჯელეს გლობალიზაციის პირობებში თუ როგორ უნდა შეინარჩუნოს საქართველომ კულტურულ-რელიგიური იდენტობა.
ასევე იმსჯელეს თუ რა როლს ასრულებს დღეს ეკლესია და კულტურა საერთაშორისო ურთიერთობებში.
ექსპერტებმა მოსაზრებები გაცვალეს იმის თაობაზე, თუ რამდენად შესაძლებელია დიალოგის მეშვეობით რეგიონში სტაბილურობის განმტკიცება.
ექსპერტებმა განსაკუთრებული ყურადღება დაუთმეს საქართველო-რუსეთის ურთიერთობებს და ამ საკითხების ირგვლივ ქართულ მედიასივრცეში არსებული საზოგადოებრივი დისკუსიის თემას.
თეოლოგიის დოქტორმა, პოეტმა ვაჟა ოთარაშვილმა მთავარი აქცენტი ისტორიულ არგუმენტზე გააკეთა: საქართველოს მთელი ისტორიის განმავლობაში, სწორედ ქრისტიანობა იყო სახელმწიფო პოლიტიკა, რომელიც განსაზღვრავდა ქვეყნის კულტურას, საშინაო და საგარეო მიმართულებებს. ოთარაშვილის თქმით, ევროპული სახელმწიფოებისადმი დახმარების თხოვნით ქართველი მეფეების მრავალგზის მიმართვას შედეგი არ მოჰყოლია. ერთმორწმუნე რუსეთთან კავშირი იყო არა პოლიტიკური გათვლა, არამედ იძულებითი და ერთადერთი სწორი ნაბიჯი: სწორედ მან უზრუნველყო ხალხის ფიზიკური და რელიგიური გადარჩენა.
პოლიტოლოგი,, SIKHA Foundation-ის დამფუძნებელი არჩილ სიხარულიძე მიიჩნევს, რომ საქართველოს მთავარი პრობლემა არა გარე მტრები, არამედ საკუთარი პასუხისმგებლობის აღიარების უუნარობაა.
„საქართველოსა და რუსეთის ყველაზე დიდი პრობლემა იმის მუდმივი ძიებაა, ვის რა დააბრალონ. საქართველოში უკვე 37 წელია ერთი და იგივე მესმის: დამნაშავე ვიღაცაა — გაუგებარია ვინ, როდის, რატომ, რისთვის — ყოველთვის ვიღაც გარედან“, — განაცხადა სიხარულიძემ.
რამაზ იოსელიანმა საუბარი კვლავ კულტურაზე გადაიტანა. იმ კულტურაზე, რომელიც ოდესღაც ცოცხალი და ნამდვილი იყო და რომელიც თანდათან ქრება.
„ყველაფერი კარგი, რაც სტუდენტობის წლებიდან მახსოვს – კულტურა, ლიტერატურა, ფერწერა, მუსიკაა. რუსეთი ჩვენთვის უმდიდრესი წყარო იყო და ჩვენც – მათთვის. სამწუხაროა, რომ ეს ურთიერთობები აღარ გვაქვს. და ამაშიც ისევ თავად ჩვენ ვართ დამნაშავე – ვიღაც იდიოტი პოლიტიკოსები ამღვრევენ წყალს, ხალხი კი რა შუაშია?“
პუბლიცისტმა და სმირნოვების სახლ-მუზეუმის დირექტორმა ბაია ამაშუკელმა აღნიშნა, რომ ფორმულა „ხარ ქართველი, ესე იგი ხარ მართლმადიდებელი“ – არა იდეოლოგიური ლოზუნგი, არამედ ისტორიული რეალობაა, რომელიც საქართველოში ქრისტიანობის პირველივე საუკუნეებიდან იღებს სათავეს. მან ილია ჭავჭავაძის სიტყვები დაამოწმა: ენა, მამული, სარწმუნოება – სამი ბურჯი, რომელზეც ქართული იდენტობა დგას.
თანამედროვე ევროპასთან ღირებულებითი განსხვავებების შესახებ საუბარი უფრო ემოციურ ჭრილში გააგრძელა ბაია ამაშუკელმა: „ის ევროპა, რომელიც ჩვენ გვიყვარდა და პატივს ვცემდით, უკვე აღარ არის ისეთი. ის, რასაც ისინი დღეს მორალის თვალსაზრისით გვთავაზობენ, ქრისტიანული ზნეობის პოზიციიდან აბსოლუტურად მიუღებელია“.
ყველა გამოსვლას საერთო ხაზად გასდევდა ქართულ-რუსული ურთიერთობების თემა – არა როგორც პოლიტიკური აბსტრაქცია, არამედ როგორც ცოცხალი კულტურული და სულიერი სივრცე.
ევგენი პრიმაკოვის სახელობის საზოგადოებრივი ცენტრის ხელმძღვანელმა დიმიტრი ლორთქიფანიძემ ქართულ-რუსულ ჰუმანიტარულ ურთიერთობებს „დიდი გადატვირთვის ფლაგმანი“ უწოდა და ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ურთიერთობების 2008 წლის გაწყვეტა ხელოვნურად იყო პროვოცირებული: „ეს იყო მიზანმიმართული ჰუმანიტარული დარტყმა ქართულ-რუსულ ურთიერთობებზე, რომელიც არასოდეს უნდა აღდგენილიყო“.
აქცენტებისა და პროფესიული შეხედულებების განსხვავების მიუხედავად, მრგვალი მაგიდის მონაწილეები რამდენიმე პრინციპულ საკითხზე შეთანხმდნენ: კულტურულ-რელიგიური იდენტობა არის არა არქაიზმი, არამედ გადარჩენის რესურსი გლობალური ტურბულენტობის ეპოქაში. დიალოგი ყველა დონეზე - სახალხო დიპლომატიიდან პოლიტიკურამდე — აუცილებელი და გარდაუვალია, ახალ კათოლიკოს-პატრიარქ შიო III-ს კი აკისრია ისტორიული პასუხისმგებლობა, რომელიც მისი წინამორბედის პასუხისმგებლობის ტოლფასია.
