Fitch Ratings-მა საქართველოს რეიტინგები დაადასტურა

© ChaniapostFitch Ratings
Fitch Ratings - Sputnik საქართველო, 1920, 16.05.2026
გამოწერა
საქართველომ აჩვენა ეკონომიკური და ფისკალური პოლიტიკის მდგრადობა, აღნიშნულია ანგარიშში
თბილისი, 16 მაისი — Sputnik. საერთაშორისო რეიტინგულმა სააგენტო Fitch Ratings-მა დაადასტურა საქართველოს ემიტენტის დეფოლტის გრძელვადიანი რეიტინგი უცხოურ ვალუტაში BB დონეზე და პერსპექტივა „სტაბილურზე“ დატოვა.
სააგენტოს განმარტებით, საქართველოს რეიტინგს ამყარებს ძლიერი ეკონომიკური ზრდა, ეკონომიკური განვითარების მაღალი დონე BB კატეგორიის სხვა ქვეყნებთან შედარებით, სანდო მაკროფისკალური პოლიტიკის ჩარჩო, ზომიერი სახელმწიფო ვალის მოცულობა და ჯანსაღი საბანკო სექტორი.
ამ დადებით ფაქტორებს აბალანსებს გაზრდილი პოლიტიკური დაძაბულობა, კვლავ შედარებით მაღალი ფინანსური დოლარიზაცია, სახელმწიფო ვალის მაღალი მგრძნობელობა უცხოური ვალუტის რისკების მიმართ და პარტნიორ ქვეყნებთან შედარებით სუსტი საგარეო ფინანსები (მათ შორის, შედარებით დაბალი საგარეო ბუფერები და მაღალი წმინდა საგარეო ვალი).
ეკონომიკის ზრდა
სააგენტოს ინფორმაციით, 2023-2025 წლებში დაფიქსირებული საშუალოდ 8%-ზე ოდნავ მაღალი ეკონომიკური ზრდის შემდეგ, საქართველოს ეკონომიკამ 2026 წლის პირველ კვარტალშიც შეინარჩუნა ძლიერი დინამიკა.
ანგარიშის მიხედვით, ეკონომიკური ზრდის პროგნოზის გაუმჯობესებას ხელი შეუწყო იმან, რომ მოთხოვნის მხრიდან მშპ-ის ზრდა კარგად არის დაბალანსებული: ინვესტიციები აქტიურია, შინამეურნეობების მოხმარების ზრდა შეესაბამება რეალური განკარგვადი შემოსავლების მატებას, ხოლო წმინდა ექსპორტს ასევე პოზიტიური წვლილი შეაქვს ეკონომიკაში.
Fitch პროგნოზირებს, რომ მიმდინარე წელს რეალური მშპ-ის ზრდა ოდნავ შენელდება და დაახლოებით 6.5% იქნება, რაც მაინც აღემატება BB კატეგორიის ქვეყნების მედიანურ მაჩვენებელს.
საშუალოვადიან პერიოდში კი ზრდის ტემპი, სავარაუდოდ, მთავრობის მიერ პროგნოზირებულ 5%-იან ნიშნულს დაუბრუნდება.
ინფლაცია
Fitch-ის შეფასებით, მიუხედავად გაზრდილი ინფლაციისა, რეალური საპროცენტო განაკვეთები კვლავ პოზიტიურ ნიშნულზე რჩება, რაც ლარის გაუფასურებისა და მეორადი ინფლაციური ეფექტების რისკებს ამცირებს. Fitch Ratings-ის შეფასებით, საქართველოში ინფლაცია მომდევნო თვეებში კვლავ მაღალ დონეზე შენარჩუნდება, თუმცა შემდგომ ეტაპობრივად შემცირდება და საქართველოს ეროვნული ბანკის 3%-იან სამიზნე მაჩვენებელს მიუახლოვდება.
პოლიტიკური რისკები
Fitch-ის შეფასებით, 2024 წლის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ შიდა პოლიტიკური დაძაბულობა კვლავ მაღალია, თუმცა პროტესტის ინტენსივობა შემცირდა.
„საქართველო პოლიტიკურად პოლარიზებულია და სოციალური უთანხმოება ბოლო წლებში გაღრმავდა, განსაკუთრებით 2024 წლის მაისში „უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ კანონის“ მიღების შემდეგ“, - ხაზგასმულია ანგარიშში.
ანალიტიკოსები აღნიშნავენ, რომ პოლიტიკური სტაბილურობის მკვეთრი გაუარესება ბოლო დროს უკვე აისახა მსოფლიო ბანკის შეფასებაში.
რიგი პრობლემების გადაჭრა
Fitch-ის შეფასებით, საქართველომ თანმიმდევრულად აჩვენებს მაღალ ფისკალურ მაჩვენებლებს, რასაც ამყარებს გამჭვირვალე და სანდო ფისკალური ჩარჩოები.
მათი აზრით, ძლიერი ეკონომიკური ზრდა ხელს უწყობს მაღალი საგადასახადო შემოსავლების მართვას და მთავრობას აქვს ეფექტური კონტროლი ხარჯებზე.
„ჩვენ ვვარაუდობთ, რომ ბიუჯეტის დეფიციტი 2026–2027 წლებში მშპ-ს 3%-იან ზღურბლზე ზომიერად დაბალი დარჩება“, - ნათქვამია ანგარიშში.
ასევე, ისინი პროგნოზირებენ, რომ მიმდინარე ანგარიშის ბალანსი 2025 წელს გაუმჯობესდა, რადგან დეფიციტი 2024 წლის მშპ-ს 5,3%-დან 2,6%-მდე შემცირდა.
„თუმცა, ჩვენ მიგვაჩნია, რომ გაუმჯობესების დიდი ნაწილი ექსპორტის დროებით ზრდას უკავშირდება, რაც განპირობებული იყო ისეთი სექტორებით, როგორიცაა ავტომობილები, რასაც საქართველოში საწარმოო ბაზა არ გააჩნია, და ნავთობპროდუქტები“, - აღნიშნულია ანგარიშში.
Fitch ვარაუდობს, რომ მიმდინარე ანგარიშის ბალანსი წელს მშპ-ს 5%-მდე გაიზრდება, რაც პროგნოზირებულ 3,4%-ზე მეტია, რადგან ექსპორტის დინამიკა ნორმალიზდება და იმპორტის ხარჯები გაიზრდება, რაც ასახავს ენერგომატარებლების ფასების ზრდას.
ამავდროულად, ანალიტიკოსები აღნიშნავენ, რომ რეზერვების თანდათანობითი გაუმჯობესების მიუხედავად, მიმდინარე გადახდების დაფარვის კოეფიციენტი მხოლოდ სამი თვის ნიშნულზე რჩება, რაც მნიშვნელოვნად დაბალია სხვა ქვეყნებთან შედარებით.
გარე ფაქტორების რისკები
Fitch-ის აზრით, ირანში კონფლიქტს საქართველოზე მხოლოდ შეზღუდული პირდაპირი გავლენა აქვს, მიუხედავად ამ ქვეყანასთან სიახლოვისა.
საქართველოში ენერგიის იმპორტის მთავარი წყარო მეზობელი აზერბაიჯანია, რომელიც ელექტროენერგიას თავად აწარმოებს, ძირითადად ჰიდროელექტროსადგურების მეშვეობით.
ანალიტიკოსები ხაზს უსვამენ, რომ საქართველო იცავს დასავლეთის სანქციებს, თუმცა უახლოეს მომავალში ევროკავშირთან ურთიერთობების მნიშვნელოვან გაუმჯობესებას არ ელიან.
ფაქტორები, რომლებმაც შესაძლოა რეიტინგის დაქვეითება გამოიწვიონ
ანალიტიკოსების აზრით, საქართველოს რეიტინგზე შესაძლოა უარყოფითად იმოქმედოს საერთაშორისო რეზერვების მდგრადმა შემცირებამ, მაგალითად, კაპიტალის დიდი გადინების ან პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების მკვეთრი შემცირების გამო.
რეიტინგის კლებაზე ასევე გავლენას მოახდენს შიდა პოლიტიკური ან გეოპოლიტიკური რისკების არსებითი გაუარესება, რასაც მოყვება უარყოფითი შედეგები ეკონომიკურ მაჩვენებლების, მართვის ან გარე დაფინანსების ხელმისაწვდომობისთვის, და ასევე საქართველოს პოლიტიკური საყრდენის შესუსტება, რაც მაკროეკონომიკურ და ფინანსურ სტაბილურობას რისკებს უქმნის.
ყველა ახალი ამბავი
0