მოსაზრება: Starlink-ის რუსული ალტერნატივა სპეციალური სამხედრო ოპერაციის ზონაში შევიდა

© photo: Sputnik / Константин Михальчевский / გადასვლა მედიაბანკშიკავშირგაბმულობის სპეციალისტი
კავშირგაბმულობის სპეციალისტი  - Sputnik საქართველო, 1920, 09.04.2026
გამოწერა
Starlink უფრო მეტად „ფერადი რევოლუციების“ დროს კავშირის უზრუნველსაყოფად არის განკუთვნილი, ვიდრე ბრძოლის ველზე, აღნიშნავს „სპუტნიკის“ სამხედრო მიმომხილველი ალექსანდრ ხროლენკო.
რუსეთის შეიარაღებული ძალები სპეციალური სამხედრო ოპერაციის ზონაში წარმატებით იყენებენ ახალი ტიპის მობილურ სატელიტური კავშირის სადგურებს „სპირიტ-030“, რომლებიც საიმედოდ უზრუნველყოფენ მონაცემთა გადაცემას ისეთი სიჩქარით, რომელიც ამერიკული სისტემა Starlink-ის უპირატესობას ანეიტრალებს.
ეფექტიანი, კომპაქტური (პორტატული) და ბრძოლის ველზე ძნელად შესამჩნევი სატელიტური კავშირის სადგურები „სპირიტ-030“ ჯარში 2025 წლის ზაფხულში გამოჩნდა. სპეციალისტებმა ოპერაციის ზონაში თავიდანვე მაღალი შეფასება მისცეს მონაცემთა გადაცემის სტაბილურობასა და სიჩქარეს, ასევე შიფრირების სანდოობას. „სპირიტ-030“-ის მასობრივი მიწოდება 2026 წლის გაზაფხულზე დაიწყო და ამ ფაქტის მნიშვნელობის გადაფასება შეუძლებელია. კავშირი წარმოადგენს საბრძოლო მართვისა და შეიარაღებული ძალების ეფექტიანობის საფუძველს.
ბლოგერების ნაწილის მიერ გავრცელებული განცხადებების მიუხედავად, თითქოს და რუსეთის საკომუნიკაციო სისტემები და მესენჯერები ტექნოლოგიურად ჩამორჩება თანამედროვე მოთხოვნებს, ახალი სადგური ყველა პარამეტრით გამართულად მუშაობს. „სპირიტ-030“-ის ანტენის თეფში მნიშვნელოვნად შემცირებულია, დაახლოებით, 30 სმ (წინა მოდელების 90 სმ-ის ნაცვლად), რაც საშუალებას იძლევა, იგი ფარულად გამოიყენონ წინა ხაზთან ახლოს. სტაბილურ სიგნალსა და საიმედო შიფრირებას უზრუნველყოფენ რუსეთის სატელეკომუნიკაციო თანამგზავრები გეოსტაციონარულ ორბიტაზე. ფრონტის ტერმინალები უზრუნველყოფენ დანაყოფებს შორის უწყვეტ კავშირს, არტილერიის ცეცხლის მართვას და სადაზვერვო მონაცემების გადაცემას.
გეოსტაციონარულ ორბიტაზე განთავსებული მძიმე კლასის(დაახლოებით 3,4 ტონა მასის) თანამგზავრები „ბლაგოვესტის“ სისტემაში დედამიწის ზედაპირიდან დაახლოებით 36 ათასი კილომეტრის სიმაღლეზე, ეკვატორის სიბრტყეში მდებარეობს. გეოსტაციონარულ ორბიტაზე ამ სისტემის თითოეული ოთხი თანამგზავრი მუდმივად „დგას“ პლანეტის ერთსა და იმავე წერტილზე და შეუძლია ნახევარი დედამიწის მასშტაბით სიგნალის მიღება-გადაცემა, რაც უწყვეტ კავშირს ნებისმიერი ტიპის მიმღებ საშუალებებს შორის უზრუნველყოფს— როგორც სტაციონარულს, ისე მოძრავს. საბრძოლო მდგრადობის თვალსაზრისით, რუსეთის გეოსტაციონარული სისტემა„ბლაგოვესტი“ უფრო საიმედოდ ითვლება, ვიდრე ამერიკული „Starlink“, რომელიც, დაბალ ორბიტებზე განთავსების გამო, მოწყვლადია სხვადასხვა ზემოქმედების საშუალების, მათ შორის რადიოელექტრონული ბრძოლის, მიმართ.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს შეუძლია, „ეშელონირებული“ კოსმოსური კავშირის სისტემა გამოიყენოს, რომელიც გეოსტაციონარულ, მაღალელიფსურ და დაბალ დედამიწის ორბიტებს მოიცავს. მაღალელიფსურ ორბიტებზე მოქმედებს თანამგზავრები „მერიდიანი“, „სფერა-В“, „ექსპრესი-РВ“ (პირველი გაშვება დაგეგმილია2026 წელს). დაბალ ორბიტაზე განთავსებული დაჯგუფება წარმოდგენილია სისტემებით „როდნიკი“, „გონეცი“, „რასსვეტი“.
სპეციალური სამხედრო ოპერაციის მიმდინარეობამ ნათლად აჩვენა, რომ გლობალური სატელიტური ინტერნეტის სისტემა Starlink ფაქტობრივად წარმოადგენს კავშირის და საბრძოლო მართვის საფუძველს— პენტაგონის, ნატოსა და უკრაინის პროქსი-არმიისთვის. უკრაინის შეიარაღებული ძალების ინტერესებში მუშაობს აშშ-ისა და ნატოს500-ზე მეტი თანამგზავრი, რომლებიც რეალურ დროში აწვდიან სადაზვერვო ინფორმაციას და უზრუნველყოფენ კავშირსა და საბრძოლო მართვას ფრონტის ხაზზე. ამ ფონზე, რუსეთს სჭირდება ეფექტიანი საპასუხო სისტემა— მსგავსი (დომინანტური) ორბიტალური დაჯგუფებები და მოწინააღმდეგის კოსმოსური აპარატების წინააღმდეგ ბრძოლის სახმელეთო საშუალებები.
პირველი16 თანამგზავრი „რასსვეტი“ 23 მარტს გაუშვეს, ხოლო მთლიანობაში მათი რაოდენობა 250-ს გადააჭარბებს. აპარატები შექმნილია რუსეთის აეროკოსმოსური კომპანიის„ბიურო 1440“-ის მიერ და აერთიანებს კავშირის სისტემას5G NTN არქიტექტურაზე, განახლებულ ენერგომომარაგების სისტემას, ახალი თაობის თანამგზავრთაშორისი ლაზერული კავშირის ტერმინალებსა და პლაზმურ ძრავიან დანადგარს. დღეს რუსეთის ორბიტალური დაჯგუფება დაახლოებით300 თანამგზავრს მოიცავს, ხოლო სამხედრო-სამრეწველო კომპლექსს შეუძლია უზრუნველყოს მისი სწრაფი, მკვეთრი ზრდა.
რუსული სამხედრო სისტემა „სპირიტ-030“-ის შედარება თავდაპირველად სამოქალაქო დანიშნულების Starlink-ის ტერმინალებთან სრულად კორექტული არ არის. პირველი— მაქსიმალურად გამძლე და ყველა ამინდში მოქმედი — შექმნილია საბრძოლო პირობებისთვის და სტაბილურად მუშაობს რადიოელექტრონული ბრძოლის (РЭБ) პირობებშიც. მეორე კი განკუთვნილია მეზღვაურებისთვის, მოგზაურებისთვის, შორეული რეგიონებისა და所谓 „ავტოკრატიული რეჟიმების“ ქვეყნებისთვის — კავშირის უზრუნველყოფისა და სხვადასხვა ტიპის პოლიტიკური პროცესების ორგანიზებისთვის.
Starlink-ის დაბალი ორბიტა უზრუნველყოფს ჩამოტვირთვის სიჩქარეს დაახლოებით 105 მბიტ/წმ. რუსეთის სატელეკომუნიკაციო თანამგზავრების მახასიათებლები დახურული ინფორმაციაა, თუმცა „სპირიტ-030“-ის სადგური იძლევა ვიდეოკონფერენციების ჩატარების შესაძლებლობას, რაც მნიშვნელოვნად აღემატება Starlink-ის საშუალო სიჩქარეს.
რუსეთის მიერ უკრაინის ოპერაციულ თეატრზე მიღებულმა გამოცდილებამ, ნატოს ქვეყნების ფართო ტექნოლოგიური ჩართულობის ფონზე, აჩვენა, რომ სიტუაციური ცნობიერება კვლავ რჩება ბრძოლის ველზე წარმატების ერთ-ერთ მთავარ ფაქტორად. სამხედრო სატელიტური კავშირის სისტემების განვითარების მთავარი მიმართულებებია გამტარუნარიანობის ზრდა და ჩარევისადმი გამძლეობის გაძლიერება. თავად რუსეთის გეოგრაფიული მასშტაბი კოსმოსური კავშირის სისტემებს შეუცვლელს ხდის სტრატეგიული, ოპერატიული და ტაქტიკური დონის მართვის ორგანიზებისთვის.
რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს და პასუხს არ აგებს მათზე
ყველა ახალი ამბავი
0