https://sputnik-georgia.com/20260403/mosazreba-iranis-avantiuris-semdeg-trampi-natos-ganadgurebas-seudgeba-297938655.html
მოსაზრება: ირანის ავანტიურის შემდეგ ტრამპი ნატოს განადგურებას შეუდგება
მოსაზრება: ირანის ავანტიურის შემდეგ ტრამპი ნატოს განადგურებას შეუდგება
Sputnik საქართველო
ამერიკის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი ირანში მიმდინარე ომში მარცხდება და პასუხისმგებლობას ნატოს ქვეყნებს აკისრებს. 03.04.2026-ს, Sputnik საქართველო
2026-04-03T11:18+0400
2026-04-03T11:18+0400
2026-04-03T11:18+0400
აშშ
ირანი
ნატო
ანალიტიკა
მსოფლიოს ახალი ამბები
https://cdnn1.img.sputnik-georgia.com/img/07ea/04/02/297935164_0:0:3071:1728_1920x0_80_0_0_af59229de61dbfcccd3f90651e8c5b33.jpg
შეერთებული შტატები ახლო აღმოსავლეთის ჩიხში აღმოჩნდა. არ აქვს არც ოპერატიული გეგმა და არც მკაფიო სტრატეგია, ხოლო საბრძოლო რესურსები ეწურება. მსოფლიო ეკონომიკა არასტაბილურობის ზონაში შევიდა, რადგან ორმუზის სრუტე მრავალი ქვეყნისთვის დახურულია. ირანის გზავნილი მეზობლებისადმი — „თქვენს ტერიტორიაზე აშშ-ს სამხედრო ბაზების არქონა უსაფრთხოების გარანტიაა“ — აქტუალური ხდება ევროპისთვისაც, რომელსაც ტრამპი შურისძიებით ემუქრება.აშშ-ს პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა 2 აპრილის ღამეს ამერიკელ ხალხს მიმართა და ოპერაცია „ეპიკური რისხვის“ შედეგებზე ერთმანეთისგან მკვეთრად განსხვავებული განცხადებები გააკეთა. მოკლედ მისი მთავარი გზავნილები ასეთია:ტრამპის განცხადებების დაჯერება რთულია. კონფლიქტის პირველი თვის შედეგები აჩვენებს, რომ პენტაგონის „პრევენციული“ ოპერაცია, ირანის სარაკეტო უპირატესობის ფონზე, არაეფექტიანად გამოიყურება. აშშ და ისრაელი მარცხდებიან, ოპერაციის არცერთი დეკლარირებული მიზანი არ შესრულებულა და არც ჩანს, რომ ახლო მომავალში შესრულდება.ირანის უპირატესობა ყოველი ახალი სარაკეტო თუ დრონული დარტყმით უფრო თვალსაჩინო ხდება. ეს დარტყმები მიზანში იღებს რეგიონში პენტაგონისა და ისრაელის სამხედრო ობიექტებს. 89-ე „ტალღის“ ფარგლებში, ირანმა 1000 კმ-ზე მეტ რადიუსში 200 რაკეტა გამოიყენა, მათ შორის 100 მძიმე ტიპის. დაზიანდა ობიექტები ისრაელში, არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში, ქუვეითსა და ბაჰრეინში. მანამდე ირანის რევოლუციური გვარდიის დარტყმებმა აშშ-ს ავიამზიდები აიძულა, ირანის სანაპიროს დაახლოებით 1000 კმ-ით დაშორებულიყვნენ. ერთთვიანი საბრძოლო მოქმედებების შედეგად, სერიოზულად შეილახა „რკინის გუმბათის“, THAAD-ისა და Patriot-ის სისტემების რეპუტაცია, ისევე როგორც მითი ამერიკული „უსაფრთხოების ქოლგის“ შესახებ სპარსეთის ყურის ქვეყნებისთვის.ერთი თვის განმავლობაში შეერთებულმა შტატებმა და ისრაელმა დაახლოებით 20 ათასი ერთეული საბრძოლო მასალა გამოიყენეს, რომლის ღირებულება 50 მილიარდ დოლარს აღემატება. მხოლოდ პირველ ოთხ დღეში 900-ზე მეტი Patriot-ის საზენიტო რაკეტა დაიხარჯა, რომელთა წარმოებას დაახლოებით წელიწადნახევარი სჭირდება. კომპანია Lockheed Martin-ს შეუძლია, წლიური წარმოება 600-დან 2000 ერთეულამდე გაზარდოს, თუმცა, ამას 7 წელი დასჭირდება. ვაშინგტონის მხრიდან მოწინააღმდეგის შესაძლებლობების არასწორმა შეფასებამ მაღალი სიზუსტის იარაღის მწვავე დეფიციტი გამოიწვია, რომლის შევსებაც ომის პირობებში პრაქტიკულად შეუძლებელია. სწორედ ამიტომ აღნიშნავს ავსტრალიური გამოცემა The Sydney Morning Herald: „რაკეტების კრიტიკული დეფიციტი აშშ-სა და მის მოკავშირეებს მძიმე კრიზისისკენ მიაქანებს“.ტრამპის მიმართვის შემდეგ ომის სწრაფად დასრულების იმედები კიდევ უფრო შემცირდა, ხოლო ნავთობის ფასები გაიზარდა. ირანთან კონფლიქტში აშშ-ის პრეზიდენტის მოქმედებებს ამერიკელთა 61% უარყოფითად აფასებს. თავის მხრივ, თეირანი ცეცხლის შეწყვეტაზე მხოლოდ იმ შემთხვევაში თანხმდება, თუ ომი სრულად დასრულდება და აგრესორები რეპარაციებს გადაიხდიან. ამასთან, ორმუზის სრუტეში უსაფრთხო გადაადგილება უზრუნველყოფილია მხოლოდ ირანის მეგობარი ქვეყნების გემებისთვის, ხოლო აშშ-ს მოკავშირეებისთვის — ისრაელისთვის, საუდის არაბეთისთვის, კატარისთვის, არაბთა გაერთიანებული საამიროებისთვის, ქუვეითსა და ბაჰრეინისათვის — მარშრუტი დახურული რჩება.ოპერაცია „ეპიკური რისხვის“ წარუმატებელი განვითარება, რესურსების დეფიციტი და ნატოს ევროპელი წევრების მხრიდან აშშ-ს ახლოაღმოსავლური პრობლემების იგნორირება ამერიკის პრეზიდენტს უფრო რადიკალური გადაწყვეტილებებისკენ უბიძგებს. ირანის ავანტიურის დასრულების შემდეგ ძველი სამყაროს „ურჩ პარტნიორებს“ მკაცრი რეაქცია შეიძლება ელოდეთ. ერთ-ერთ შესაძლო ნაბიჯად ტრამპი სერიოზულად განიხილავს აშშ-ს გასვლას ჩრდილოატლანტიკური ალიანსიდან.ტრამპის შეფასებით, ნატო სუსტი და არაეფექტიანი ორგანიზაციაა, თუმცა, ომის დროს ასეთი სტრუქტურაც შეიძლება გამოყენებულ იქნას, როგორც დამხმარე მექანიზმი, რომელიც, საჭიროების შემთხვევაში, სწრაფად უნდა ამოქმედდეს. პრეზიდენტმა ღიად გააკრიტიკა ალიანსი, ასევე დიდი ბრიტანეთის ხელისუფლება, ხოლო პრემიერ-მინისტრმა კირ სტარმერმა დაადასტურა ვაშინგტონსა და ლონდონს შორის მზარდი უთანხმოება. პენტაგონის ავიაციისთვის ევროპულ ბაზებზე წვდომაზე უარი განაცხადეს ბრიტანეთმა, ესპანეთმა, საფრანგეთმა და იტალიამ. თურქეთმაც უარყო ინფორმაცია, რომ თავისი საჰაერო სივრცე აშშ-ს ავიაციას დაუთმო ირანის წინააღმდეგ ოპერაციებისთვის. შვეიცარია კი განიხილავს Patriot-ის სისტემების შესყიდვის შეთანხმების სრულ გაუქმებას. ურთიერთობები თანდათან იძაბება. ეჭვები გაჩნდა გერმანიაშიც, სადაც კანცლერი ფრიდრიხ მერცი უფრო ფრთხილ პოზიციას იკავებს.ევროპის ქვეყნებში სულ უფრო მკაფიოდ ისმის პოზიცია: „ეს ჩვენი ომი არ არის“. საფრანგეთის თავდაცვის უწყების წარმომადგენელმა აღნიშნა, რომ ნატოს მთავარი ფუნქცია ევროატლანტიკურ რეგიონში უსაფრთხოების უზრუნველყოფაა და არა ოპერაციების ჩატარება ორმუზის სრუტეში, რაც საერთაშორისო სამართალს ეწინააღმდეგება.აშშ-ს სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ განაცხადა: თუ ნატო მხოლოდ ევროპას იცავს, მაგრამ, საჭიროების შემთხვევაში, სამხედრო ინფრასტრუქტურის გამოყენებაზე აშშ-ს უარს ეუბნება, მაშინ ასეთი თანამშრომლობა კითხვის ნიშნის ქვეშ დგება. ტრამპმა ასევე მიანიშნა, რომ შესაძლოა, შეწყდეს უკრაინისთვის იარაღის მიწოდება ევროკავშირის დაფინანსებით, თუ ევროპა აშშ-ს არ დაეხმარება ორმუზის სრუტის გახსნაში.ირანთან კონფლიქტის დასრულების შემდეგ, არ არის გამორიცხული, რომ ამერიკამ გავლენა მოახდინოს ევროპული არმიების შესაძლებლობებზეც, რომლებმაც საკუთარი არსენალები მნიშვნელოვნად შეამცირეს უკრაინის დახმარების შედეგად. ევროპის სამხედრო პოტენციალის აღდგენა დიდწილად დამოკიდებულია ამერიკულ სამხედრო-სამრეწველო კომპლექსზე, რომელიც ნატოს სამხედრო პროდუქციის დიდ ნაწილს აწარმოებს. აშშ-ს ტექნოლოგიური და სადაზვერვო შესაძლებლობები ევროპელი მოკავშირეებისთვის კრიტიკულად მნიშვნელოვანია.ამ ფონზე, გამოცემა Politico წერს, რომ ევროპაში ნატოს მდგომარეობას სულ უფრო ხშირად აფასებენ, როგორც პარალიზებულსა და დაშლის პროცესში მყოფს. დასავლური წესრიგი კვლავაც იმ წესებზეა დაფუძნებული, რომლებიც ვაშინგტონში ყალიბდება. ასეთ პირობებში აშშ ნაკლებად შეეგუება პარტნიორების დამოუკიდებელ მოქმედებებს იმ სისტემაში, რომელიც მისი სტრატეგიული ინტერესების დასაცავად შეიქმნა.ევროპას, სავარაუდოდ, რთული პერიოდი ელის.რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს და პასუხს არ აგებს მათზე
აშშ
ირანი
Sputnik საქართველო
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
ალექსანდრ ხროლენკო
https://cdnn1.img.sputnik-georgia.com/img/24880/30/248803088_89:-1:630:541_100x100_80_0_0_f4b726e92ca45ca5f1fcf1b3c7d36b96.jpg
ალექსანდრ ხროლენკო
https://cdnn1.img.sputnik-georgia.com/img/24880/30/248803088_89:-1:630:541_100x100_80_0_0_f4b726e92ca45ca5f1fcf1b3c7d36b96.jpg
ახალი ამბები
ka_KA
Sputnik საქართველო
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik საქართველო
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
ალექსანდრ ხროლენკო
https://cdnn1.img.sputnik-georgia.com/img/24880/30/248803088_89:-1:630:541_100x100_80_0_0_f4b726e92ca45ca5f1fcf1b3c7d36b96.jpg
აშშ , ირანი , ნატო , ანალიტიკა, მსოფლიოს ახალი ამბები
აშშ , ირანი , ნატო , ანალიტიკა, მსოფლიოს ახალი ამბები
მოსაზრება: ირანის ავანტიურის შემდეგ ტრამპი ნატოს განადგურებას შეუდგება
ამერიკის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი ირანში მიმდინარე ომში მარცხდება და პასუხისმგებლობას ნატოს ქვეყნებს აკისრებს.
შეერთებული შტატები ახლო აღმოსავლეთის ჩიხში აღმოჩნდა. არ აქვს არც ოპერატიული გეგმა და არც მკაფიო სტრატეგია, ხოლო საბრძოლო რესურსები ეწურება. მსოფლიო ეკონომიკა არასტაბილურობის ზონაში შევიდა, რადგან ორმუზის სრუტე მრავალი ქვეყნისთვის დახურულია. ირანის გზავნილი მეზობლებისადმი — „თქვენს ტერიტორიაზე აშშ-ს სამხედრო ბაზების არქონა უსაფრთხოების გარანტიაა“ — აქტუალური ხდება ევროპისთვისაც, რომელსაც ტრამპი შურისძიებით ემუქრება.
აშშ-ს პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა 2 აპრილის ღამეს ამერიკელ ხალხს მიმართა და ოპერაცია „ეპიკური რისხვის“ შედეგებზე ერთმანეთისგან მკვეთრად განსხვავებული განცხადებები გააკეთა. მოკლედ მისი მთავარი გზავნილები ასეთია:
ოთხ კვირაში აშშ-ს შეიარაღებულმა ძალებმა საბრძოლო ველზე გადამწყვეტ გამარჯვებას მიაღწიეს;
ძირითადი სტრატეგიული მიზნები დასრულების ეტაპზეა;
განადგურებულია ირანის ხელმძღვანელობა;
რეჟიმის შეცვლა ოპერაციის მიზანი არ ყოფილა;
ირანი, სამხედრო და ეკონომიკური თვალსაზრისით, სრულად არის განადგურებული;
უახლოეს ორ-სამ კვირაში იგეგმება უკიდურესად ძლიერი დარტყმა, რათა ირანი „ქვის ხანაში“ დაბრუნდეს;
კონფლიქტის დასრულების შემდეგ ორმუზის სრუტე თავისთავად გაიხსნება;
ვისაც ამ სრუტიდან ნავთობი სჭირდება, თავად უნდა წავიდეს და წამოიღოს.
ტრამპის განცხადებების დაჯერება რთულია. კონფლიქტის პირველი თვის შედეგები აჩვენებს, რომ პენტაგონის „პრევენციული“ ოპერაცია, ირანის სარაკეტო უპირატესობის ფონზე, არაეფექტიანად გამოიყურება. აშშ და ისრაელი მარცხდებიან, ოპერაციის არცერთი დეკლარირებული მიზანი არ შესრულებულა და არც ჩანს, რომ ახლო მომავალში შესრულდება.
ირანის უპირატესობა ყოველი ახალი სარაკეტო თუ დრონული დარტყმით უფრო თვალსაჩინო ხდება. ეს დარტყმები მიზანში იღებს რეგიონში პენტაგონისა და ისრაელის სამხედრო ობიექტებს. 89-ე „ტალღის“ ფარგლებში, ირანმა 1000 კმ-ზე მეტ რადიუსში 200 რაკეტა გამოიყენა, მათ შორის 100 მძიმე ტიპის. დაზიანდა ობიექტები ისრაელში, არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში, ქუვეითსა და ბაჰრეინში. მანამდე ირანის რევოლუციური გვარდიის დარტყმებმა აშშ-ს ავიამზიდები აიძულა, ირანის სანაპიროს დაახლოებით 1000 კმ-ით დაშორებულიყვნენ. ერთთვიანი საბრძოლო მოქმედებების შედეგად, სერიოზულად შეილახა „რკინის გუმბათის“, THAAD-ისა და Patriot-ის სისტემების რეპუტაცია, ისევე როგორც მითი ამერიკული „უსაფრთხოების ქოლგის“ შესახებ სპარსეთის ყურის ქვეყნებისთვის.
ერთი თვის განმავლობაში შეერთებულმა შტატებმა და ისრაელმა დაახლოებით 20 ათასი ერთეული საბრძოლო მასალა გამოიყენეს, რომლის ღირებულება 50 მილიარდ დოლარს აღემატება. მხოლოდ პირველ ოთხ დღეში 900-ზე მეტი Patriot-ის საზენიტო რაკეტა დაიხარჯა, რომელთა წარმოებას დაახლოებით წელიწადნახევარი სჭირდება. კომპანია Lockheed Martin-ს შეუძლია, წლიური წარმოება 600-დან 2000 ერთეულამდე გაზარდოს, თუმცა, ამას 7 წელი დასჭირდება. ვაშინგტონის მხრიდან მოწინააღმდეგის შესაძლებლობების არასწორმა შეფასებამ მაღალი სიზუსტის იარაღის მწვავე დეფიციტი გამოიწვია, რომლის შევსებაც ომის პირობებში პრაქტიკულად შეუძლებელია. სწორედ ამიტომ აღნიშნავს ავსტრალიური გამოცემა The Sydney Morning Herald: „რაკეტების კრიტიკული დეფიციტი აშშ-სა და მის მოკავშირეებს მძიმე კრიზისისკენ მიაქანებს“.
ტრამპის მიმართვის შემდეგ ომის სწრაფად დასრულების იმედები კიდევ უფრო შემცირდა, ხოლო ნავთობის ფასები გაიზარდა. ირანთან კონფლიქტში აშშ-ის პრეზიდენტის მოქმედებებს ამერიკელთა 61% უარყოფითად აფასებს. თავის მხრივ, თეირანი ცეცხლის შეწყვეტაზე მხოლოდ იმ შემთხვევაში თანხმდება, თუ ომი სრულად დასრულდება და აგრესორები რეპარაციებს გადაიხდიან. ამასთან, ორმუზის სრუტეში უსაფრთხო გადაადგილება უზრუნველყოფილია მხოლოდ ირანის მეგობარი ქვეყნების გემებისთვის, ხოლო აშშ-ს მოკავშირეებისთვის — ისრაელისთვის, საუდის არაბეთისთვის, კატარისთვის, არაბთა გაერთიანებული საამიროებისთვის, ქუვეითსა და ბაჰრეინისათვის — მარშრუტი დახურული რჩება.
ოპერაცია „ეპიკური რისხვის“ წარუმატებელი განვითარება, რესურსების დეფიციტი და ნატოს ევროპელი წევრების მხრიდან აშშ-ს ახლოაღმოსავლური პრობლემების იგნორირება ამერიკის პრეზიდენტს უფრო რადიკალური გადაწყვეტილებებისკენ უბიძგებს. ირანის ავანტიურის დასრულების შემდეგ ძველი სამყაროს „ურჩ პარტნიორებს“ მკაცრი რეაქცია შეიძლება ელოდეთ. ერთ-ერთ შესაძლო ნაბიჯად ტრამპი სერიოზულად განიხილავს აშშ-ს გასვლას ჩრდილოატლანტიკური ალიანსიდან.
ტრამპის შეფასებით, ნატო სუსტი და არაეფექტიანი ორგანიზაციაა, თუმცა, ომის დროს ასეთი სტრუქტურაც შეიძლება გამოყენებულ იქნას, როგორც დამხმარე მექანიზმი, რომელიც, საჭიროების შემთხვევაში, სწრაფად უნდა ამოქმედდეს. პრეზიდენტმა ღიად გააკრიტიკა ალიანსი, ასევე დიდი ბრიტანეთის ხელისუფლება, ხოლო პრემიერ-მინისტრმა კირ სტარმერმა დაადასტურა ვაშინგტონსა და ლონდონს შორის მზარდი უთანხმოება. პენტაგონის ავიაციისთვის ევროპულ ბაზებზე წვდომაზე უარი განაცხადეს ბრიტანეთმა, ესპანეთმა, საფრანგეთმა და იტალიამ. თურქეთმაც უარყო ინფორმაცია, რომ თავისი საჰაერო სივრცე აშშ-ს ავიაციას დაუთმო ირანის წინააღმდეგ ოპერაციებისთვის. შვეიცარია კი განიხილავს Patriot-ის სისტემების შესყიდვის შეთანხმების სრულ გაუქმებას. ურთიერთობები თანდათან იძაბება. ეჭვები გაჩნდა გერმანიაშიც, სადაც კანცლერი ფრიდრიხ მერცი უფრო ფრთხილ პოზიციას იკავებს.
ევროპის ქვეყნებში სულ უფრო მკაფიოდ ისმის პოზიცია: „ეს ჩვენი ომი არ არის“. საფრანგეთის თავდაცვის უწყების წარმომადგენელმა აღნიშნა, რომ ნატოს მთავარი ფუნქცია ევროატლანტიკურ რეგიონში უსაფრთხოების უზრუნველყოფაა და არა ოპერაციების ჩატარება ორმუზის სრუტეში, რაც საერთაშორისო სამართალს ეწინააღმდეგება.
აშშ-ს სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ განაცხადა: თუ ნატო მხოლოდ ევროპას იცავს, მაგრამ, საჭიროების შემთხვევაში, სამხედრო ინფრასტრუქტურის გამოყენებაზე აშშ-ს უარს ეუბნება, მაშინ ასეთი თანამშრომლობა კითხვის ნიშნის ქვეშ დგება. ტრამპმა ასევე მიანიშნა, რომ შესაძლოა, შეწყდეს უკრაინისთვის იარაღის მიწოდება ევროკავშირის დაფინანსებით, თუ ევროპა აშშ-ს არ დაეხმარება ორმუზის სრუტის გახსნაში.
ირანთან კონფლიქტის დასრულების შემდეგ, არ არის გამორიცხული, რომ ამერიკამ გავლენა მოახდინოს ევროპული არმიების შესაძლებლობებზეც, რომლებმაც საკუთარი არსენალები მნიშვნელოვნად შეამცირეს უკრაინის დახმარების შედეგად. ევროპის სამხედრო პოტენციალის აღდგენა დიდწილად დამოკიდებულია ამერიკულ სამხედრო-სამრეწველო კომპლექსზე, რომელიც ნატოს სამხედრო პროდუქციის დიდ ნაწილს აწარმოებს. აშშ-ს ტექნოლოგიური და სადაზვერვო შესაძლებლობები ევროპელი მოკავშირეებისთვის კრიტიკულად მნიშვნელოვანია.
ამ ფონზე, გამოცემა Politico წერს, რომ ევროპაში ნატოს მდგომარეობას სულ უფრო ხშირად აფასებენ, როგორც პარალიზებულსა და დაშლის პროცესში მყოფს. დასავლური წესრიგი კვლავაც იმ წესებზეა დაფუძნებული, რომლებიც ვაშინგტონში ყალიბდება. ასეთ პირობებში აშშ ნაკლებად შეეგუება პარტნიორების დამოუკიდებელ მოქმედებებს იმ სისტემაში, რომელიც მისი სტრატეგიული ინტერესების დასაცავად შეიქმნა.
ევროპას, სავარაუდოდ, რთული პერიოდი ელის.
რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს და პასუხს არ აგებს მათზე
