თბილისი, 12 მარტი — Sputnik. პოლიტიკური პარტიების აკრძალვის შესახებ გადაწყვეტილებას საკონსტიტუციო სასამართლო იღებს და პარლამენტს და მოქალაქეებს აქვთ უფლება სასამართლოს შესაბამისი სარჩელით მიმართონ, განაცხადა საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარემ შალვა პაპუაშვილმა პირველი არხის გადაცემა „დღის თემაში“.
ის გამოეხმაურა ეუთოს საპარლამენტო ასამბლეის დელეგაციის მიერ საქართველოში ვიზიტის შემდეგ გაკეთებულ განცხადებას, სადაც აღნიშნულია, რომ ხელისუფლების მიერ ოპოზიციური პარტიების აკრძალვის მცდელობებმა შესაძლოა გაამწვავოს პოლიტიკური განხეთქილება და ქვეყნის შემდგომი იზოლაცია გამოიწვიოს.
„ეუთო-ს დელეგაციაც დაინტერესდა და პასუხი მარტივია, საქართველოს კონსტიტუცია განსაზღვრავს, რა შემთხვევაშია პარტია ანტიკონსტიტუციური. ჩვენი კანონმდებლობა ასევე განსაზღვრავს, ვის აქვს უფლება, მიმართოს საკონსტიტუციო სასამართლოს... ეს არის ჩვენი, ხალხის მიერ არჩეული პარლამენტის წევრების უფლება, მივმართოთ საკონსტიტუციო სასამართლოს“, - განაცხადა პაპუაშვილმა.
სპიკერმა აღნიშნა, რომ ოპოზიციური პარტიების ელექტორატის არსებობა ავტომატურად არ ხდის მათ საქმიანობას კანონიერს. მან გერმანიის მაგალითი მოიყვანა, სადაც აკრძალულ პარტიას 20.000 წევრი ჰყავდა, მაგრამ მისი საქმიანობა დემოკრატიისთვის საფრთხედ ითვლებოდა.
პაპუაშვილის თქმით, მსგავსი მექანიზმი მოქმედებს საქართველოშიც: სახელმწიფოს უნდა ჰქონდეს უფლება შეზღუდოს დემოკრატიის წინააღმდეგ მიმართული ორგანიზაციების საქმიანობა.
მან აღნიშნა, რომ ასეთი პარტიების აკრძალვა აუცილებელია მოქალაქეების რადიკალიზაციისა და ძალადობის საფრთხის თავიდან ასაცილებლად. პაპუაშვილმა გაიხსენა, რომ გასული წლის 4 ოქტომბერს თავისუფლების მოედანზე დაახლოებით 7.000 ადამიანი მივიდა, რომლებიც, მისი შეფასებით, სახელმწიფოს წინააღმდეგ ძალადობრივი ქმედებებისთვის მზად იყვნენ.
„ჩვენ ვიცით, რა ხდება, როდესაც ასეთ ნაბიჯზე მიდიან ადამიანები. საქართველოში 90-იანი წლები ჩვენ გამოვლილი გვაქვს. მათ შორის, ესეც ვუთხარი მე ჩვენს კოლეგებს დელეგაციიდან, რომ ჩვენ ჩვენი წარსულით მოვდივართ და ჩვენი პასუხისმგებლობა გვაქვს“, - განაცხადა პაპუაშვილმა.
პაპუაშვილმა ასევე აღნიშნა, რომ „ერთიანმა ნაციონალურმა მოძრაობამ“ თავისი წინა სახელწოდებაც აღიდგინა და ფორმალურად გაერთიანდა. მან განაცხადა, რომ პარტია ადრე იცვლიდა სახელებს, მაგრამ ახლა კვლავ ერთიანი სტრუქტურის სახით ფუნქციონირებს, რაც ხელისუფლებას აიძულებს შესამოწმებელი პარტიების წრის შესაძლო გაფართოებაზე იფიქროს.
კითხვაზე, დაემატება თუ არა „თავისუფლების მოედანი“ და „ფედერალისტები“ აკრძალული ორგანიზაციების სიას, პაპუაშვილმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ნებისმიერი გადაწყვეტილება მიღებული იქნება მხოლოდ სამართლებრივი მტკიცებულებებისა და კონსტიტუციური პროცედურის საფუძველზე.
„დოკუმენტი გვაქვს, რომელიც ისტორიაში აღმოჩნდება. ბევრი ქართული მოღალატეობრივი ჯგუფის ასეთი წერილობითი თანხმობა არ გვინახავს და აი, ეს ისტორიას შემორჩება. პირდაპირ აქვთ გაწერილი, როგორ ფიქრობენ, რომ დაამხონ საქართველო და საკუთარი სახელმწიფო როგორ უნდა დაამხონ“, – განაცხადა პაპუაშვილმა.
მისი თქმით, ამ ჯგუფებმა ხელისუფლებას მისცეს საბაბი იმისთვის, რათა დაფიქრდნენ, ხომ არ არის სამართლებრივი საფუძვლები იმისთვის, რომ კონსტიტუციურ სარჩელში შეიტანონ შესაბამისი შესწორება.
სარჩელი კონსტიტუციურ სასამართლოში
2025 წლის 4 ნოემბერს საკონსტიტუციო სასამართლომ განხილვაში მიიღო სამი ძირითადი ოპოზიციური პარტიის არაკონსტიტუციურად ცნობისა და შემდგომ მათი გაუქმების შესახებ პარლამენტის 88 წევრის კონსტიტუციური სარჩელი. ესაა „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“, ასევე „კოალიცია ცვლილებებისთვის“ და „ლელო - ძლიერი საქართველო“. „ქართული ოცნება“ საკონსტიტუციო სასამართლოსადმი მიმართვას ხსნის იმით, რომ ამ პარტიებმა დაარღვიეს საქართველოს კონსტიტუციის მუხლის ორი პუნქტი.
პირველი - „საქართველოს საკონსტიტუციო წყობის დამხობა ან მისი ძალადობრივი შეცვლა". პარტიებს ამ ნაწილით ბრალი ედებათ როგორც 2004-დან 2012 წლამდე პერიოდში ადამიანის უფლებების დარღვევაში, ისე 2012 წლის შემდგომ პერიოდში, როდესაც პარტიები ოპოზიციაში აღმოჩნდნენ, პარლამენტის მუშაობის საბოტაჟის მცდელობაში.
მეორე პუნქტი ეხება - „საქართველოს დამოუკიდებლობის ხელყოფას, ქვეყნის ტერიტორიული მთლიანობის დარღვევას", რაც მოიცავს 2008 წლის აგვისტოს ომთან დაკავშირებული მოვლენებს და 2022 წლიდან პარტიების მხრიდან „მეორე ფრონტის" გახსნის შესახებ მოწოდებებს. პარტიებს ასევე ბრალი ედებათ საქართველოს დამოუკიდებლობის ხელყოფაში უცხოური ძალისთვის ხელშეწყობაში.
პარტიების არაკონსტიტუციურად ცნობა გამოიწვევს პარტიების, როგორც პოლიტიკური სუბიექტების რეგისტრაციის გაუქმებას, მათ წევრებს კი აეკრძალებათ ქვეყნის პოლიტიკურ ცხოვრებაში მონაწილეობა და პოლიტიკური და სახელმწიფო თანამდებობების დაკავება.